Kesit alanı A, uzunluğu L olan bir iletkenin direnci R'dir. Aynı maddeden yapılmış, kesit alanı 2A, uzunluğu L/2 olan iletkenin direnci kaç R olur?
A) 1Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir iletkenin direncini etkileyen faktörleri ve bu faktörler değiştiğinde direncin nasıl değiştiğini anlamamız gerekiyor. İletkenlerin direnci, malzemenin cinsine, uzunluğuna ve kesit alanına bağlıdır. Haydi adım adım bu soruyu çözelim:
Bir iletkenin elektriksel direnci ($R$), malzemenin özdirenci ($\rho$), iletkenin uzunluğu ($L$) ve kesit alanı ($A$) ile aşağıdaki formülle ifade edilir:
$R = \rho \frac{L}{A}$
Burada $\rho$ (rho) malzemenin özdirencidir ve aynı maddeden yapılmış iletkenler için sabittir.
Soruda verilen ilk iletkenin direnci $R$, uzunluğu $L$ ve kesit alanı $A$'dır. Bu değerleri formülde yerine koyarsak:
$R = \rho \frac{L}{A}$
Bu ifade, bizim referans direncimizdir.
İkinci iletken, aynı maddeden yapılmıştır, bu yüzden özdirenci yine $\rho$ olacaktır. Ancak uzunluğu $L/2$ ve kesit alanı $2A$'dır. İkinci iletkenin direncine $R'$ diyelim ve formülde yerine koyalım:
$R' = \rho \frac{L_{yeni}}{A_{yeni}}$
$R' = \rho \frac{L/2}{2A}$
Şimdi $R'$ ifadesini daha sade bir hale getirelim:
$R' = \rho \frac{L}{2 \cdot 2A}$
$R' = \rho \frac{L}{4A}$
İlk iletkenin direncini $R = \rho \frac{L}{A}$ olarak bulmuştuk. İkinci iletkenin direncini ise $R' = \rho \frac{L}{4A}$ olarak bulduk. $R'$ ifadesini $R$ cinsinden yazmak için, $R'$ ifadesindeki $\rho \frac{L}{A}$ kısmını $R$ ile değiştirebiliriz:
$R' = \frac{1}{4} \left( \rho \frac{L}{A} \right)$
Yukarıdaki parantez içindeki ifade $R$'ye eşit olduğundan:
$R' = \frac{1}{4} R$
Yani, yeni iletkenin direnci, ilk iletkenin direncinin dörtte biri kadardır.
Cevap B seçeneğidir.