Kepler 1. kanun (Yörüngeler kanunu) Test 2

Güneş sistemindeki bir cüce gezegenin yörüngesi incelendiğinde, bu yörüngenin oldukça basık bir elips olduğu ve Güneş'in bu elipsin odak noktalarından birinde yer aldığı gözlemlenmiştir. Bu gözlem hangi bilim insanının teorisini destekler?

A) Arşimet
B) Ptolemy
C) Kepler
D) Galileo

Sevgili öğrenciler, bu soru Güneş Sistemi'ndeki gök cisimlerinin hareketlerini ve bu hareketleri açıklayan temel bilimsel teorileri anlamamızı istiyor. Hadi soruyu adım adım inceleyelim:

• Soruda, bir cüce gezegenin yörüngesinin oldukça basık bir elips olduğu ve Güneş'in bu elipsin odak noktalarından birinde yer aldığı belirtiliyor. Bu tanım, gezegenlerin Güneş etrafındaki hareketini açıklayan çok önemli bir bilimsel ilkeyi ifade eder.
• Şimdi seçeneklere bakalım ve her bir bilim insanının katkısını hatırlayalım:
• A) Arşimet: Antik Yunan döneminde yaşamış büyük bir matematikçi, fizikçi ve mühendistir. Kaldıraçlar, suyun kaldırma kuvveti gibi konulardaki çalışmalarıyla tanınır. Gezegen yörüngeleriyle ilgili bir teorisi yoktur.
• B) Batlamyus (Ptolemy): Antik Roma döneminde yaşamış bir astronom ve matematikçidir. Dünya merkezli (jeosantrik) evren modelini savunmuştur. Bu modelde gezegenler, Dünya etrafında karmaşık dairesel yörüngeler (episikller) çizerlerdi. Elips yörüngeler ve Güneş'in odakta olması fikri onun modelinde yer almaz.
• C) Johannes Kepler: 17. yüzyılda yaşamış Alman bir gökbilimci ve matematikçidir. Gezegenlerin hareketlerini açıklayan üç temel yasa formüle etmiştir. Bu yasaların ilki (Elipsler Yasası), gezegenlerin Güneş etrafında elips şeklinde yörüngelerde dolandığını ve Güneş'in bu elipsin odak noktalarından birinde bulunduğunu söyler. Soruda verilen tanım, doğrudan Kepler'in bu ilk yasasını desteklemektedir.
• D) Galileo Galilei: 17. yüzyılda yaşamış İtalyan bir astronom, fizikçi ve mühendistir. Teleskopla yaptığı gözlemlerle Güneş merkezli (heliosantrik) evren modelini desteklemiş, Jüpiter'in uydularını ve Ay'daki kraterleri keşfetmiştir. Ancak gezegenlerin yörüngelerinin elips şeklinde olduğunu ve Güneş'in odakta yer aldığını matematiksel olarak formüle eden kişi Kepler'dir.
• Bu bilgiler ışığında, soruda bahsedilen "basık elips yörünge" ve "Güneş'in odakta yer alması" tanımı, doğrudan Johannes Kepler'in gezegen hareketleri yasalarını işaret etmektedir.

Cevap C seçeneğidir.