Akraba evliliklerinin genetik sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Homozigot genotip sıklığını artırır
B) Zararlı çekinik genlerin bir araya gelme olasılığını yükseltir
C) Genetik çeşitliliği artırır
D) Otosomal resesif hastalık riskini yükseltir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Akraba evlilikleri, genetik sonuçları açısından önemli bir konudur. Bu tür evliliklerde, ortak atalardan gelen genlerin bir araya gelme olasılığı artar. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Homozigot genotip sıklığını artırır: Bu ifade doğrudur. Akraba evliliklerinde, ebeveynlerin genetik olarak benzer olması nedeniyle, çocukların belirli bir gen için aynı aleli (genin farklı versiyonları) her iki ebeveynden de alma olasılığı yükselir. Bu durum, bireyin o gen için homozigot (aynı iki alele sahip) olma sıklığını artırır.
- B) Zararlı çekinik genlerin bir araya gelme olasılığını yükseltir: Bu ifade de doğrudur. Toplumda nadir bulunan zararlı çekinik genler, genellikle taşıyıcı bireylerde (heterozigot) belirti göstermez. Ancak akraba evliliklerinde, ortak bir atadan gelen bu zararlı genin her iki ebeveynde de bulunma ve dolayısıyla çocukta homozigot olarak bir araya gelme olasılığı önemli ölçüde artar.
- C) Genetik çeşitliliği artırır: Bu ifade yanlıştır. Akraba evlilikleri (inbreeding), bir popülasyon içindeki genetik çeşitliliği azaltır. Çünkü benzer gen havuzuna sahip bireylerin çiftleşmesi, belirli genlerin homozigot hale gelmesini artırırken, farklı gen kombinasyonlarının ve yeni alellerin ortaya çıkmasını sınırlar. Genetik çeşitlilik, bir popülasyonun değişen çevre koşullarına uyum sağlama yeteneği için kritik öneme sahiptir. Akraba evlilikleri, gen havuzunu daraltarak bu çeşitliliği azaltır.
- D) Otosomal resesif hastalık riskini yükseltir: Bu ifade doğrudur. Otosomal resesif hastalıklar, hastalığa neden olan genin her iki kopyasının da (homozigot resesif) bireyde bulunması durumunda ortaya çıkar. Zararlı çekinik genlerin bir araya gelme olasılığının artmasıyla doğrudan bağlantılı olarak, akraba evlilikleri bu tür hastalıkların çocuklarda görülme riskini önemli ölçüde artırır. Örneğin, kistik fibrozis, orak hücre anemisi gibi birçok genetik hastalık bu kategoriye girer.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, akraba evliliklerinin genetik çeşitliliği artırdığı yönündeki ifade yanlıştır; tam tersine, genetik çeşitliliği azaltır.
Cevap C seçeneğidir.
