Sevgili öğrenciler,
Kurtuluş Savaşı'mızın önemli cephelerinden biri olan Doğu Cephesi'nde kazanılan zaferin ardından imzalanan antlaşmayı adım adım inceleyelim:
- Doğu Cephesi'nin Önemi: Kurtuluş Savaşı'nda ilk kapanan cephelerden biri olan Doğu Cephesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi ve askeri başarısıdır. Bu cephede, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuz, Ermeni kuvvetlerine karşı büyük bir zafer kazanmıştır. Bu zafer, hem askeri hem de diplomatik açıdan büyük önem taşımaktadır.
- Antlaşmanın Amacı: Kazanılan bu zaferin ardından, Ermenistan ile bir antlaşma imzalanarak Doğu sınırlarımız güvence altına alınmak ve Sevr Antlaşması'nın Ermenistan ile ilgili maddelerini geçersiz kılmak hedeflenmiştir. Bu, yeni kurulan Türk devletinin uluslararası alanda varlığını kabul ettirmesi için atılan ilk adımdı.
- A) Gümrü Antlaşması: 2 Aralık 1920 tarihinde TBMM Hükümeti (temsilcisi Kazım Karabekir Paşa) ile Ermenistan arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır ve Doğu Cephesi'ndeki savaşı resmen sona erdirmiştir. Ermenistan, Sevr Antlaşması'nı tanımadığını kabul etmiş ve Doğu sınırlarımız büyük ölçüde belirlenmiştir. Bu antlaşma, soruda belirtilen duruma tam olarak uymaktadır.
- B) Moskova Antlaşması: 16 Mart 1921 tarihinde TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma, Türkiye'nin kuzeydoğu sınırlarını belirlemiş ve iki ülke arasında dostluk ilişkilerini geliştirmiştir. Ancak Ermenilere karşı kazanılan zaferin hemen ardından imzalanan antlaşma değildir; Gümrü Antlaşması'ndan sonraki bir tarihte imzalanmıştır.
- C) Kars Antlaşması: 13 Ekim 1921 tarihinde TBMM Hükümeti ile Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında, Sovyet Rusya'nın katılımıyla imzalanmıştır. Bu antlaşma, Moskova Antlaşması'nın devamı niteliğinde olup Doğu sınırlarımızı kesinleştiren son antlaşmadır. Gümrü Antlaşması'ndan daha sonra imzalanmıştır ve Doğu Cephesi'nin kapanışını nihai olarak tescillemiştir.
- D) Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921 tarihinde TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma, Güney Cephesi'ndeki savaşı sona erdirmiş ve Suriye sınırımızı belirlemiştir. Doğu Cephesi ve Ermenilerle ilgili bir antlaşma değildir.
- Sonuç: Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan ve TBMM Hükümeti'nin ilk uluslararası başarısı olan antlaşma, Gümrü Antlaşması'dır. Bu antlaşma, yeni Türk devletinin diplomatik alandaki ilk büyük adımı olmuştur.
Cevap A seçeneğidir.
