Hücrede yağ sentezi, protein sentezi ve salgı maddelerinin paketlenmesi gibi işlemlerin gerçekleştiği organellerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çift zarlı olmaları
B) Kendi DNA'larına sahip olmaları
C) Tek zarlı olmaları
D) Sadece prokaryot hücrelerde bulunmaları
Hücrede gerçekleşen önemli olaylara odaklanarak soruyu adım adım çözelim:
- Yağ Sentezi: Yağ sentezi (lipit sentezi) genellikle Endoplazmik Retikulum (ER) organelinde gerçekleşir. Özellikle de düz ER bu işlevde önemli rol oynar.
- Protein Sentezi: Protein sentezi ribozomlarda gerçekleşir. Ribozomlar, granüllü ER üzerinde bulunabileceği gibi sitoplazmada serbest halde de bulunabilirler.
- Salgı Maddelerinin Paketlenmesi: Salgı maddelerinin paketlenmesi ve işlenmesi Golgi aygıtında gerçekleşir. Golgi, ER'den gelen maddeleri işler, paketler ve hücre dışına gönderilmek üzere hazırlar.
Şimdi de organellerin özelliklerini inceleyelim:
- Endoplazmik Retikulum (ER): Tek zarlı bir organeldir.
- Ribozom: Zarsız bir organeldir. Ancak soruda bahsedilen işlemlerin gerçekleştiği yerler arasında ribozomlar da bulunduğundan, ribozomların da dahil olduğu bir genelleme yapmamız gerekiyor. Bu durumda ribozomları çevreleyen bir zar yapısı olmasa da, protein sentezi sürecinde diğer organellerle etkileşimi düşünüldüğünde, tek zarlı organellerle ortak bir noktası aranmalıdır.
- Golgi Aygıtı: Tek zarlı bir organeldir.
Seçenekleri değerlendirelim:
- A) Çift zarlı olmaları: Mitokondri ve kloroplast gibi organeller çift zarlıdır ancak ER ve Golgi tek zarlıdır. Bu nedenle ortak bir özellik değildir.
- B) Kendi DNA'larına sahip olmaları: Mitokondri ve kloroplast gibi organellerin kendine ait DNA'sı vardır. Ancak ER ve Golgi'nin kendine ait DNA'sı yoktur. Bu nedenle ortak bir özellik değildir.
- C) Tek zarlı olmaları: ER ve Golgi tek zarlıdır. Ribozom zarsızdır ancak protein sentezi sürecinde diğer tek zarlı organellerle etkileşim halindedir. Bu nedenle bu seçenek, soruda belirtilen işlemlerin gerçekleştiği organeller için en uygun ortak özelliktir.
- D) Sadece prokaryot hücrelerde bulunmaları: ER ve Golgi gibi organeller prokaryot hücrelerde bulunmaz, ökaryot hücrelere özgüdür. Bu nedenle ortak bir özellik değildir.
Bu değerlendirmeler sonucunda, hücrede yağ sentezi, protein sentezi ve salgı maddelerinin paketlenmesi gibi işlemlerin gerçekleştiği organellerin ortak özelliği tek zarlı olmalarıdır.
Cevap C seçeneğidir.
