Tek çocuk politikasının demografik etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi gözlemlenmiştir?
A) Nüfus piramidinin tabanının genişlemesi
B) Genç nüfus oranında hızlı artış
C) Çalışma çağındaki nüfusun azalması
D) Bebek ölüm oranlarında artış
Tek çocuk politikası, özellikle Çin'de uygulanan ve ailelerin genellikle sadece bir çocuk sahibi olmasına izin veren bir nüfus kontrol politikasıydı. Bu politikanın temel amacı, hızlı nüfus artışını yavaşlatmaktı. Ancak bu politika, zamanla ülkenin demografik yapısında önemli ve kalıcı değişikliklere yol açmıştır. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Nüfus piramidinin tabanının genişlemesi: Nüfus piramidinin tabanı, en genç yaş gruplarını, yani yeni doğanları temsil eder. Tek çocuk politikası, doğum oranlarını düşürmeyi hedeflediği için, bu politikanın uygulandığı dönemde ve sonrasında doğan çocuk sayısı azalmıştır. Bu durum, nüfus piramidinin tabanının genişlemesi yerine, tam tersine daralmasına neden olmuştur. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- B) Genç nüfus oranında hızlı artış: Tek çocuk politikası, doğum oranlarını düşürdüğü için, doğal olarak genç nüfusun (çocuklar ve ergenler) sayısının ve toplam nüfus içindeki oranının azalmasına yol açmıştır. Hızlı bir artış yerine, azalma gözlemlenmiştir. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.
- C) Çalışma çağındaki nüfusun azalması: Tek çocuk politikasının en önemli uzun vadeli demografik etkilerinden biri budur. Politika nedeniyle doğum oranları düştüğünde, 20-30 yıl sonra bu az sayıda çocuk, çalışma çağına ulaşan nüfusu oluşturur. Aynı zamanda, yaşlı nüfusun yaşam süresi uzadıkça ve doğumlar azaldıkça, toplam nüfus içinde yaşlıların oranı artar. Bu durum, çalışma çağındaki nüfusun (üretken nüfusun) yaşlı nüfusu destekleme yükünü artırır ve gelecekteki iş gücü arzında azalmaya yol açar. Çin'de bu durum, "4-2-1" sendromu olarak da bilinir; yani bir çocuğun iki ebeveynine ve dört büyükanne/büyükbabasına bakmak zorunda kalması. Bu, çalışma çağındaki nüfus üzerindeki baskıyı ve gelecekteki potansiyel azalmayı gösterir. Dolayısıyla bu seçenek doğrudur.
- D) Bebek ölüm oranlarında artış: Tek çocuk politikası, doğum kontrolüne yönelik bir politikaydı ve bebeklerin sağlığı veya ölümü üzerinde doğrudan bir artırıcı etkisi olmamıştır. Bebek ölüm oranları genellikle sağlık hizmetlerinin kalitesi, beslenme, hijyen ve genel sosyoekonomik koşullarla ilişkilidir. Çin'de bu politika uygulanırken, genel olarak sağlık hizmetlerinde iyileşmeler yaşanmış ve bebek ölüm oranları düşme eğiliminde olmuştur. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
