Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda Ömer'in yaptığı bir hatadan sonra gösterdiği düşünce sürecini inceliyoruz. Kendi davranışlarımızı sorgulama ve gelecekte daha iyi olma çabası, kişisel gelişimimiz için çok önemli bir adımdır. Şimdi bu süreci adım adım inceleyelim:
- Ömer ne yapıyor? Ömer, yaptığı bir hatanın ardından "Neden böyle davrandım?" diye sorarak kendi davranışını sorguluyor. Ardından, benzer bir durumla karşılaştığında nasıl daha farklı ve olumlu bir şekilde davranabileceğini düşünüyor. Bu, kendi eylemlerini gözden geçirme ve geleceğe yönelik planlama yapma sürecidir.
- Öz denetim (Self-regulation) nedir? Öz denetim, bireyin kendi düşünce, duygu ve davranışlarını belirli hedeflere ulaşmak için yönetme sürecidir. Bu süreç genellikle üç ana aşamadan oluşur:
- Öz gözlem (Self-observation): Kendi davranışlarımızı, düşüncelerimizi ve duygularımızı fark etme, izleme ve kaydetme aşamasıdır. "Ne yaptım?", "Ne hissettim?" gibi sorular bu aşamayı temsil eder.
- Öz değerlendirme (Self-evaluation): Gözlemlediğimiz davranışları belirli standartlar, hedefler veya beklentilerle karşılaştırma ve yargılama aşamasıdır. "Yaptığım doğru muydu?", "Hedefime ulaştım mı?", "Daha iyisini yapabilir miydim?" gibi sorular bu aşamada sorulur. Ömer'in "Neden böyle davrandım?" sorusu tam da bu aşamaya denk gelir. Ayrıca, "nasıl farklı davranabileceğini düşünüyor" ifadesi de, mevcut davranışı değerlendirip alternatifler üretme çabasıdır.
- Öz tepki (Self-reaction): Öz değerlendirme sonucunda ortaya çıkan duygusal ve motivasyonel tepkilerdir. Başarılı olduğumuzda kendimizi iyi hissetme, başarısız olduğumuzda hayal kırıklığı yaşama ve bu tepkiler doğrultusunda gelecekteki davranışlarımızı ayarlama (örneğin, daha çok çalışma, farklı bir strateji deneme) bu aşamada yer alır.
- Seçenekleri inceleyelim:
- A) Öz gözlem: Ömer sadece davranışını gözlemlemekle kalmıyor, aynı zamanda onu sorguluyor ve geleceğe yönelik plan yapıyor. Bu nedenle sadece öz gözlem değildir.
- B) Öz değerlendirme: Ömer'in "Neden böyle davrandım?" sorusu, kendi davranışını bir standartla (doğru davranış, olması gereken davranış) karşılaştırıp yargılamasıdır. "Nasıl farklı davranabileceğini düşünüyor" ifadesi de, bu değerlendirme sonucunda alternatifler üretme çabasıdır. Bu, öz değerlendirmenin temelini oluşturur.
- C) Öz yargılama: Öz yargılama, öz değerlendirmenin bir parçasıdır ve genellikle davranışın iyi mi kötü mü, başarılı mı başarısız mı olduğuna dair verilen hükümleri ifade eder. Ancak öz değerlendirme, bu yargılamayı ve ardından gelen düzeltme düşüncelerini de kapsayan daha geniş bir süreçtir.
- D) Öz tepki: Öz tepki, değerlendirme sonucunda ortaya çıkan duygusal ve motivasyonel sonuçlardır. Ömer henüz bir tepki vermekten çok, değerlendirme aşamasındadır.
- Sonuç: Ömer, yaptığı davranışı sorgulayarak ve gelecekte nasıl farklı davranabileceğini düşünerek, kendi eylemlerini bir standarda göre değerlendirme ve yargılama sürecindedir. Bu durum, öz denetim sürecinin "öz değerlendirme" aşamasına karşılık gelir.
Cevap B seçeneğidir.
