Disakkaritlerin genel formülü Test 2

Bir deneyde C₁₂H₂₂O₁₁ formüllü bir bileşiğe enzim eklenerek hidroliz gerçekleştiriliyor. Oluşan ürünler Fehling çözeltisi ile test edildiğinde kırmızı renkli çökelek oluşuyor. Bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bu bileşik selülozdur ve indirgen şeker içermez
B) Bu bileşik sukrozdur ve hidroliz sonucu indirgen şekerler oluşur
C) Bu bileşik nişastadır ve monomerleri indirgen özellik gösterir
D) Bu bileşik maltozdur ve zaten indirgen şekerdir

Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için adım adım ilerleyelim:

• 1. Verilen Bileşiğin Formülünü Anlayalım: Soruda verilen bileşiğin formülü $C_{12}H_{22}O_{11}$'dir. Bu formül, iki monosakkaritin birleşmesiyle oluşan bir disakkariti temsil eder. Yaygın disakkaritler arasında sukroz (sakaroz), maltoz ve laktoz bulunur.
• 2. Deneydeki İşlemi Değerlendirelim: Bileşiğe enzim eklenerek hidroliz gerçekleştiriliyor. Hidroliz, su molekülü kullanılarak büyük bir molekülün daha küçük parçalara ayrılması işlemidir. Enzimler bu tepkimeyi hızlandırır. Bu durumda, disakkarit olan $C_{12}H_{22}O_{11}$'in monosakkaritlerine ayrılması beklenir.
• 3. Fehling Çözeltisi Testini Hatırlayalım: Oluşan ürünler Fehling çözeltisi ile test edildiğinde kırmızı renkli çökelek oluşuyor. Fehling çözeltisi, indirgen şekerleri (serbest aldehit veya keton grubu içeren şekerler) tespit etmek için kullanılan bir ayıraçtır. Kırmızı renkli çökelek (bakır(I) oksit, $Cu_2O$) oluşumu, test edilen çözeltide indirgen şekerlerin bulunduğunu gösterir.
• 4. Seçenekleri Tek Tek İnceleyelim:

  A) Bu bileşik selülozdur ve indirgen şeker içermez: Selüloz bir polisakkarittir ve formülü $(C_6H_{10}O_5)_n$ şeklindedir, $C_{12}H_{22}O_{11}$ değildir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.

  B) Bu bileşik sukrozdur ve hidroliz sonucu indirgen şekerler oluşur: Sukroz (sakaroz) $C_{12}H_{22}O_{11}$ formülüne sahip bir disakkarittir. Sukrozun kendisi indirgen bir şeker değildir. Ancak enzimle hidrolize edildiğinde glikoz ve fruktoz monosakkaritlerine ayrılır. Hem glikoz hem de fruktoz indirgen şekerlerdir ve Fehling çözeltisi ile kırmızı çökelek oluştururlar. Bu durum, deney sonuçlarıyla tamamen uyumludur.

  C) Bu bileşik nişastadır ve monomerleri indirgen özellik gösterir: Nişasta bir polisakkarittir ve formülü $(C_6H_{10}O_5)_n$ şeklindedir, $C_{12}H_{22}O_{11}$ değildir. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.

  D) Bu bileşik maltozdur ve zaten indirgen şekerdir: Maltoz $C_{12}H_{22}O_{11}$ formülüne sahip bir disakkarittir ve kendisi indirgen bir şekerdir. Eğer bileşik maltoz olsaydı, hidroliz edilmeden de Fehling çözeltisi ile pozitif sonuç verirdi. Ancak soruda "hidroliz gerçekleştiriliyor" ve "oluşan ürünler test edildiğinde" ifadesi, başlangıçtaki bileşiğin indirgen olmayıp, hidroliz ürünlerinin indirgen olduğunu düşündürmektedir. Sukroz bu tanıma daha iyi uyar.

Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, verilen formüle uyan, hidroliz sonucunda indirgen şekerler oluşturan ve bu sayede Fehling testinde pozitif sonuç veren bileşik sukrozdur.

Cevap B seçeneğidir.