4. "O, her gün bisikletine biner ve mahallede tur atar."
Bu cümledeki fiillerin kişisi ve kipi için ne söylenebilir?
A) İkisi de 3. tekil kişi, geniş zaman
B) İkisi de 1. tekil kişi, geniş zaman
C) İkisi de 2. tekil kişi, şimdiki zaman
D) İkisi de 3. çoğul kişi, geniş zaman
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin içindeki fiillerin hangi kişi ve kipte olduğunu bulmamız isteniyor. Adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümleyi dikkatlice okuyalım: "O, her gün bisikletine biner ve mahallede tur atar."
- Cümledeki fiilleri (eylemleri) belirleyelim. Bu cümlede iki temel fiil bulunmaktadır: "biner" (binmek fiilinden) ve "atar" (tur atmak fiilinden).
- Şimdi bu fiilleri ayrı ayrı inceleyelim:
- Birinci fiil: "biner"
- Bu fiilin kökü "binmek"tir.
- Fiile eklenen "-er" eki, fiilin Geniş Zaman kipiyle çekimlendiğini gösterir. (Örnek: gelir, gider, yazar, okur...)
- Cümlenin öznesi "O" kelimesidir. "O" kelimesi, Türkçede 3. tekil kişi zamiridir. Dolayısıyla "biner" fiili de 3. tekil kişiye aittir.
- O halde "biner" fiili için 3. tekil kişi, geniş zaman diyebiliriz.
- İkinci fiil: "atar"
- Bu fiilin kökü "atmak"tır (burada "tur atmak" birleşik eyleminin parçasıdır).
- Fiile eklenen "-ar" eki, fiilin yine Geniş Zaman kipiyle çekimlendiğini gösterir. (Örnek: bakar, yazar, koşar...)
- Cümlenin öznesi her iki fiil için de aynıdır: "O". Bu da fiilin 3. tekil kişi olduğunu gösterir.
- O halde "atar" fiili için de 3. tekil kişi, geniş zaman diyebiliriz.
- Gördüğümüz gibi, her iki fiil de 3. tekil kişi ve geniş zaman kipiyle çekimlenmiştir.
- Şimdi seçenekleri kontrol edelim:
- A) İkisi de 3. tekil kişi, geniş zaman - Bu, bizim bulgularımızla tamamen uyuşuyor.
- B) İkisi de 1. tekil kişi, geniş zaman - Yanlış, özne "Ben" değil "O".
- C) İkisi de 2. tekil kişi, şimdiki zaman - Yanlış, özne "Sen" değil "O" ve kip "Geniş Zaman".
- D) İkisi de 3. çoğul kişi, geniş zaman - Yanlış, özne "Onlar" değil "O".
Bu detaylı inceleme sonucunda doğru seçeneğin A olduğunu görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
