Asetik asit (CH₃COOH) ile sodyum hidroksit (NaOH) titrasyonunda eşdeğerlik noktasında oluşan çözelti için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Asidik özellik gösterir
B) Bazik özellik gösterir
C) Nötr özellik gösterir
D) Tampon çözelti özelliği gösterir
Asetik asit ($CH_3COOH$) zayıf bir asittir ve sodyum hidroksit ($NaOH$) kuvvetli bir bazdır. Zayıf bir asit ile kuvvetli bir bazın titrasyonunda eşdeğerlik noktasındaki çözeltinin özelliğini adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, asetik asit ve sodyum hidroksit arasındaki tepkimeyi yazalım:
$CH_3COOH(aq) + NaOH(aq) \rightarrow CH_3COONa(aq) + H_2O(l)$
Bu tepkime sonucunda sodyum asetat ($CH_3COONa$) tuzu ve su oluşur.
- Eşdeğerlik noktasında, başlangıçtaki asetik asidin tamamı sodyum hidroksit ile tepkimeye girmiş ve tükenmiştir. Aynı şekilde, sodyum hidroksidin de tamamı tükenmiştir. Çözeltide sadece oluşan tuz olan sodyum asetat ($CH_3COONa$) ve su bulunur.
- Şimdi oluşan tuzun iyonlarını inceleyelim: Sodyum asetat suda çözündüğünde $Na^+$ ve $CH_3COO^-$ iyonlarına ayrışır.
$CH_3COONa(aq) \rightarrow Na^+(aq) + CH_3COO^-(aq)$
- $Na^+$ iyonu, kuvvetli bir baz olan $NaOH$'tan gelir. Kuvvetli bir bazın konjuge asidi çok zayıftır ve su ile önemli bir tepkimeye (hidroliz) girmez. Yani, $Na^+$ iyonu çözeltinin $pH$'ını etkilemez.
- $CH_3COO^-$ iyonu (asetat iyonu), zayıf bir asit olan $CH_3COOH$'tan gelir. Zayıf bir asidin konjuge bazı nispeten kuvvetlidir ve su ile tepkimeye girerek hidrolize uğrar.
- Asetat iyonunun su ile hidroliz tepkimesini yazalım:
$CH_3COO^-(aq) + H_2O(l) \rightleftharpoons CH_3COOH(aq) + OH^-(aq)$
Bu tepkime sonucunda asetik asit ve hidroksit ($OH^-$) iyonları oluşur.
- Çözeltide $OH^-$ iyonlarının oluşması, çözeltinin $pH$ değerini 7'nin üzerine çıkarır. Yani, çözelti bazik özellik gösterir.
Bu nedenle, zayıf bir asit ile kuvvetli bir bazın titrasyonunda eşdeğerlik noktasında oluşan çözelti bazik özellik gösterir.
Cevap B seçeneğidir.
