Sevgili öğrenciler, bu soruda verilen cümlelerin hangi anlatım biçimine ait olduğunu bulmak için öncelikle her bir anlatım biçiminin temel özelliklerini hatırlayalım ve ardından cümleleri bu özelliklere göre değerlendirelim.
- Öyküleyici anlatım (A seçeneği): Bir olayı, bir durumu veya bir dizi olayı zaman sırasına göre anlatır. Karakterler, mekan, zaman ve olay örgüsü gibi unsurlar bulunur. Genellikle 'yaptı, etti, gitti' gibi fiiller kullanılır. Verilen cümlelerde bir olay anlatılmadığı, bir hikaye aktarılmadığı için bu seçenek doğru değildir.
- Betimleyici anlatım (B seçeneği): Varlıkların, kişilerin, yerlerin veya durumların özelliklerini, okuyucunun zihninde canlandıracak şekilde ayrıntılı olarak anlatır. Gözlem gücüne dayanır ve bolca sıfat kullanılır. Verilen cümlelerde herhangi bir şeyin dış görünüşü, rengi, şekli veya özellikleri tasvir edilmediği için bu seçenek de doğru değildir.
- Açıklayıcı anlatım (C seçeneği): Bir konu hakkında bilgi vermek, bir kavramı açıklamak, bir durumu aydınlatmak veya öğretmek amacıyla kullanılır. Amaç, okuyucuyu bilgilendirmektir. Nesnel bir dil kullanılır ve genellikle 'nedir, nasıldır, niçin' gibi sorulara cevap verir. Verilen cümleler, yetenek geliştirme ve başarıya ulaşma konularında genel geçer bilgileri, doğruları ve gereklilikleri açıklıyor. Bize 'nasıl başarılı olunur' sorusunun cevabını veriyor. Bu nedenle bu seçenek oldukça uygun görünüyor.
- Tartışmacı anlatım (D seçeneği): Bir düşünceyi savunmak, okuyucuyu belirli bir fikre ikna etmek veya karşıt bir görüşü çürütmek amacıyla kullanılır. Yazar kendi görüşünü ortaya koyar ve bunu kanıtlarla destekler. Verilen cümlelerde bir tartışma ortamı, karşıt görüşü çürütme veya okuyucuyu bir fikre ikna etme amacı yerine, genel bir bilgi aktarımı ve açıklama söz konusudur. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.
Şimdi verilen cümleleri tekrar inceleyelim:
- "Yeteneklerimizi geliştirmek için düzenli çalışmak ve azimli olmak gerekir." Bu cümle, yetenek geliştirmenin nasıl olacağını, hangi yollarla mümkün olduğunu açıklıyor.
- "Hiçbir başarı tesadüf değildir, emek ve sabır ister." Bu cümle ise başarının ne gerektirdiğini, hangi unsurlarla elde edileceğini açıklıyor.
Her iki cümle de bize bir konuda bilgi veriyor, bir gerçeği açıklıyor ve bir durumu aydınlatıyor. Bu özellikler doğrudan açıklayıcı anlatımın temel nitelikleridir. Cümleler, okuyucuyu bilgilendirme ve bir konuyu netleştirme amacı taşımaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
