Bir barajda toplanan suyun, jeneratörleri çalıştırarak elektrik üretmesi sürecindeki enerji dönüşüm sırası hangisidir?
A) Potansiyel enerji → Kinetik enerji → Elektrik enerjisi
B) Kinetik enerji → Potansiyel enerji → Isı enerjisi
C) Kimyasal enerji → Potansiyel enerji → Elektrik enerjisi
D) Isı enerjisi → Kinetik enerji → Elektrik enerjisi
Barajlardaki enerji dönüşümünü anlamak için, suyun hareketini ve bu hareketin nasıl elektriğe dönüştüğünü adım adım inceleyelim:
- Potansiyel Enerji: Barajda biriken su, yüksekte bulunduğu için potansiyel enerjiye sahiptir. Potansiyel enerji, cismin konumundan dolayı sahip olduğu enerjidir. Ne kadar yüksekteyse, potansiyel enerjisi o kadar fazladır.
- Kinetik Enerji: Baraj kapakları açıldığında, su aşağıya doğru hareket etmeye başlar. Bu hareket, potansiyel enerjinin kinetik enerjiye dönüşmesi demektir. Kinetik enerji, hareket halindeki cisimlerin sahip olduğu enerjidir. Suyun hızı arttıkça kinetik enerjisi de artar.
- Elektrik Enerjisi: Hareket halindeki su (kinetik enerji), türbinleri döndürür. Türbinler de jeneratörleri çalıştırarak elektrik enerjisi üretir. Yani kinetik enerji, elektrik enerjisine dönüşür.
Bu durumda, enerji dönüşüm sırası şu şekildedir:
Potansiyel enerji (barajdaki su) → Kinetik enerji (hareket eden su) → Elektrik enerjisi (jeneratörler tarafından üretilen elektrik)
Diğer seçenekleri de kısaca değerlendirelim:
- B) Kinetik enerji → Potansiyel enerji → Isı enerjisi: Bu sıralama barajdaki enerji dönüşümünü doğru ifade etmiyor. Su önce potansiyel enerjiye sahip, sonra kinetik enerjiye dönüşüyor. Isı enerjisi de oluşur ama ana dönüşüm bu değil.
- C) Kimyasal enerji → Potansiyel enerji → Elektrik enerjisi: Barajda kimyasal bir süreç gerçekleşmiyor. Dolayısıyla kimyasal enerji burada söz konusu değil.
- D) Isı enerjisi → Kinetik enerji → Elektrik enerjisi: Barajlarda öncelikli enerji kaynağı ısı değil, suyun yüksekliği sayesinde sahip olduğu potansiyel enerjidir.
Bu nedenle, doğru enerji dönüşüm sırası A seçeneğinde verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
