Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil nesne almamıştır?
A) Çocuklar bahçede top oynuyor.
B) Annem yemekleri güzelce pişirdi.
C) Öğrenciler soruları dikkatle çözdü.
D) Kuşlar dallarda neşeyle ötüşüyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, fiilin nesne alıp almadığını bulmamız isteniyor. Bir fiilin nesne alıp almadığını anlamak için fiile "ne?", "neyi?", "kimi?" sorularını sorarız. Eğer bu sorulara cevap alabiliyorsak, fiil nesne almıştır. Eğer cevap alamıyorsak, fiil nesne almamıştır demektir. Nesne almayan fiillere geçişsiz fiil denir.
Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Çocuklar bahçede top oynuyor.
- Bu cümlede fiil "oynuyor"dur.
- Fiile soralım: "Çocuklar ne oynuyor?" Cevap: "top".
- "top" kelimesi fiilin nesnesidir. Dolayısıyla bu fiil nesne almıştır.
- B) Annem yemekleri güzelce pişirdi.
- Bu cümlede fiil "pişirdi"dir.
- Fiile soralım: "Annem neyi pişirdi?" Cevap: "yemekleri".
- "yemekleri" kelimesi fiilin nesnesidir. Dolayısıyla bu fiil nesne almıştır.
- C) Öğrenciler soruları dikkatle çözdü.
- Bu cümlede fiil "çözdü"dür.
- Fiile soralım: "Öğrenciler neyi çözdü?" Cevap: "soruları".
- "soruları" kelimesi fiilin nesnesidir. Dolayısıyla bu fiil nesne almıştır.
- D) Kuşlar dallarda neşeyle ötüşüyor.
- Bu cümlede fiil "ötüşüyor"dur.
- Fiile soralım: "Kuşlar ne ötüşüyor?" (Cevap yok, "kuşlar" özne)
- Fiile soralım: "Kuşlar neyi ötüşüyor?" (Cevap yok)
- Fiile soralım: "Kuşlar kimi ötüşüyor?" (Cevap yok)
- Bu fiil, "ne?", "neyi?", "kimi?" sorularına cevap vermemektedir. Yani fiil nesne almamıştır. "Ötüşmek" fiili geçişsiz bir fiildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, D seçeneğindeki "ötüşüyor" fiilinin nesne almadığını görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
