Bir masa üzerinde duran kitap, masaya etki eden bir kuvvetle birlikte hareket etmeye başlar.
Kitabın hareket durumunu değiştiren kuvvet aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kitabın ağırlığı
B) Masanın tepki kuvveti
C) Masaya uygulanan itme kuvveti
D) Yer çekimi kuvveti
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir masa üzerinde duran kitabın hareket etmeye başlamasına neden olan kuvveti bulmamız isteniyor. Bir cismin hareket durumunu değiştirmek (yani duruyorken hareket ettirmek veya hareket ediyorken hızını/yönünü değiştirmek) için mutlaka bir dış kuvvete ihtiyaç vardır. Bu, fiziğin temel yasalarından biri olan Newton'un Birinci Hareket Yasası'nın (Eylemsizlik Yasası) bir sonucudur.
- A) Kitabın ağırlığı: Kitabın ağırlığı, yer çekimi nedeniyle kitaba etki eden ve onu dikey olarak aşağıya doğru çeken bir kuvvettir. Bu kuvvet, kitabı masaya doğru bastırır ancak kitabın yatay yönde hareket etmesini sağlamaz. Yani, kitabın hareket durumunu yatayda değiştiremez.
- B) Masanın tepki kuvveti: Masanın tepki kuvveti, kitabın ağırlığına karşı masanın kitaba uyguladığı dikey ve yukarı yönlü bir kuvvettir. Bu kuvvet, kitabın masanın içine düşmesini engeller ve ağırlığını dengeler. Ancak, tıpkı ağırlık gibi, bu kuvvet de dikey yönde etki eder ve kitabın yatayda hareket etmesini sağlamaz.
- D) Yer çekimi kuvveti: Yer çekimi kuvveti, kitabın ağırlığı ile aynı anlama gelir. Dünya'nın cisimlere uyguladığı çekim kuvvetidir ve dikey olarak aşağıya doğru etki eder. Bu kuvvet de kitabın yatay yönde hareket etmesini başlatmaz.
- C) Masaya uygulanan itme kuvveti: Bir cismin dururken hareket etmeye başlaması için ona bir dış kuvvet uygulanması gerekir. "İtme kuvveti", bir cismi hareket ettirmek için uygulanan dış bir kuvvettir. Soru metnindeki "masaya etki eden bir kuvvetle birlikte hareket etmeye başlar" ifadesi, masaya uygulanan bir itme kuvvetinin masayı ve dolayısıyla üzerindeki kitabı hareket ettirebileceğini veya kitabın kendisinin itilerek hareket ettirildiğini (bu da bir itme kuvvetidir) ima eder. Önemli olan, kitabın hareket durumunu değiştiren, yani onu harekete geçiren bir dış kuvvetin olmasıdır. Seçenekler arasında, kitabın yatayda hareket etmesini sağlayabilecek tek kuvvet türü "itme kuvveti"dir. Diğer seçenekler dikey kuvvetlerdir ve yatay hareketi başlatamazlar.
Sonuç olarak, kitabın dururken hareket etmeye başlaması için yatay yönde bir dış kuvvete ihtiyaç vardır. Bu kuvvet, bir itme veya çekme kuvveti olmalıdır.
Cevap C seçeneğidir.
