Bir gölde evsel ve endüstriyel atıkların karışması sonucu azot ve fosfor bileşiklerinin artması, su yosunlarının aşırı çoğalmasına neden olmuştur. Bu durum göldeki oksijen miktarını azaltarak balık ölümlerine yol açmıştır.
Bu olay biyoçeşitliliği tehdit eden hangi faktöre örnektir?
A) Biyolojik birikim
B) Ötrofikasyon
C) Asit yağmurları
D) Erozyon
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir gölde yaşanan çevresel bir sorunun detayları verilmiş ve bu durumun hangi çevresel faktöre örnek olduğu sorulmuştur. Şimdi bu olayı adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Sorudaki Durumun Analizi:
- Göle evsel ve endüstriyel atıklar karışıyor.
- Bu atıklar azot ve fosfor bileşiklerinin artmasına neden oluyor.
- Azot ve fosfor, su yosunlarının (alglerin) aşırı çoğalmasına yol açıyor. Bu duruma "alg patlaması" denir.
- Aşırı çoğalan yosunlar öldüğünde, onları ayrıştıran bakteriler sudaki oksijeni tüketiyor.
- Sudaki oksijen miktarının azalması, balık ölümlerine neden oluyor.
- Tüm bu süreç, göldeki biyoçeşitliliği tehdit ediyor.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Biyolojik birikim: Bu, besin zincirinde yukarı doğru çıkıldıkça zararlı maddelerin (örneğin ağır metaller, pestisitler) canlı dokularında birikerek konsantrasyonlarının artmasıdır. Soruda anlatılan olay, doğrudan birikimden ziyade, besin maddelerinin aşırı artışıyla başlayan bir süreçtir.
- B) Ötrofikasyon: Bu, bir su kütlesinin (göl, deniz vb.) azot ve fosfor gibi besin maddeleri açısından aşırı zenginleşmesi sonucunda, alg ve su bitkilerinin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıdır. Bu aşırı çoğalma, suyun yüzeyini kaplayarak güneş ışığının alt katmanlara ulaşmasını engeller. Ölen alglerin ayrışması sırasında bakteriler sudaki oksijeni tüketir ve bu da balıklar gibi diğer su canlılarının ölümüne yol açar. Soruda anlatılan tüm süreç, ötrofikasyonun tipik bir örneğidir.
- C) Asit yağmurları: Bu, atmosferdeki kükürt dioksit ve azot oksit gibi gazların su buharıyla birleşerek asidik özellikte yağışlar oluşturmasıdır. Asit yağmurları göllere ve ormanlara zarar verir ancak soruda anlatılan mekanizma (besin artışı, alg çoğalması, oksijen azalması) asit yağmurlarıyla ilgili değildir.
- D) Erozyon: Bu, toprak ve kayaçların rüzgar, su veya buz gibi dış etkenlerle aşınması ve taşınması olayıdır. Erozyon, toprağın verimli üst tabakasını kaybetmesine neden olur. Erozyon sonucu topraktaki besinler suya karışabilir ancak soruda doğrudan erozyonun kendisi değil, atıklarla gelen besinlerin yol açtığı bir süreç anlatılmaktadır.
- Sonuç: Soruda anlatılan, atıklarla gelen azot ve fosforun su yosunlarını aşırı çoğaltması, ardından oksijenin azalması ve balık ölümlerine yol açması süreci, tam olarak ötrofikasyon olarak adlandırılan çevresel sorundur.
Cevap B seçeneğidir.
