Günberi (Perihel) ve Günöte (Afel) nedir Test 1

Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu konuma "Günberi (Perihel)", en uzak olduğu konuma ise "Günöte (Afel)" denir. Buna göre Dünya'nın yörüngesel hareketi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Dünya, Günberi konumundayken yaz mevsimi yaşanır
B) Günöte konumunda Dünya'nın yörüngesel hızı maksimumdur
C) Günberi konumu Ocak ayına, Günöte konumu Temmuz ayına denk gelir
D) Günberi ve Günöte konumları Dünya'nın mevsimlerinin temel nedenidir

Merhaba sevgili öğrenciler!

Dünya'mızın Güneş etrafındaki yörüngesi tam bir daire değil, elips şeklindedir. Bu nedenle Dünya, Güneş'e bazen daha yakın, bazen de daha uzak konumda bulunur. Bu özel konumlara Günberi ve Günöte adını veririz. Şimdi, bu bilgiler ışığında seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Dünya, Günberi konumundayken yaz mevsimi yaşanır

  Bu ifade doğru değildir. Günberi, Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu konumdur ve bu genellikle Ocak ayının başlarına denk gelir. Ocak ayında Kuzey Yarım Küre'de kış mevsimi yaşanırken, Güney Yarım Küre'de yaz mevsimi yaşanır. Mevsimlerin temel nedeni, Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığı değil, eksen eğikliğidir. Eksen eğikliği sayesinde Güneş ışınlarının bir yarım küreye daha dik, diğerine daha eğik gelmesi mevsimleri oluşturur.

• B) Günöte konumunda Dünya'nın yörüngesel hızı maksimumdur

  Bu ifade de doğru değildir. Gezegenlerin yörünge hareketlerini açıklayan Kepler Kanunları'na göre, bir gezegen Güneş'e yaklaştıkça hızı artar, uzaklaştıkça hızı azalır. Dolayısıyla, Günberi (Güneş'e en yakın) konumunda Dünya'nın yörüngesel hızı maksimum iken, Günöte (Güneş'e en uzak) konumunda yörüngesel hızı minimumdur.

• C) Günberi konumu Ocak ayına, Günöte konumu Temmuz ayına denk gelir

  Bu ifade doğrudur. Dünya, Güneş'e en yakın olduğu Günberi konumuna yaklaşık olarak 3-4 Ocak tarihlerinde ulaşır. Güneş'e en uzak olduğu Günöte konumuna ise yaklaşık olarak 3-4 Temmuz tarihlerinde ulaşır. Bu tarihler her yıl küçük farklılıklar gösterebilir.

• D) Günberi ve Günöte konumları Dünya'nın mevsimlerinin temel nedenidir

  Bu ifade doğru değildir. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığındaki değişim (Günberi ve Günöte), Dünya'nın aldığı toplam enerji miktarını çok az etkiler. Mevsimlerin temel nedeni, Dünya'nın eksen eğikliği ve bu eğiklik nedeniyle Güneş ışınlarının Dünya yüzeyine düşme açılarının yıl boyunca değişmesidir. Eksen eğikliği sayesinde bir yarım küre Güneş'e doğru eğikken yaz, diğer yarım küre kış yaşar.

Bu açıklamalar ışığında, doğru ifadenin C seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.

Cevap C seçeneğidir.