Deniz, öfkesini köpük köpük kusarken, gemiler onun bu hâline aldırmadan yol alıyordu. Bu cümlede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi yoktur?
A) TeşhisMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlede hangi söz sanatının bulunmadığını bulmamız isteniyor. Söz sanatlarını hatırlayarak cümleyi adım adım inceleyelim:
Cümle: "Deniz, öfkesini köpük köpük kusarken, gemiler onun bu hâline aldırmadan yol alıyordu."
A) Teşhis (Kişileştirme): Teşhis, insan dışındaki varlıklara insana ait özellikler verme sanatıdır. Cümlede "Deniz"e "öfke" gibi insani bir duygu yüklenmiş ve "kusmak" gibi insani bir eylem atfedilmiştir. Deniz öfkelenmez veya kusmaz, bu insana özgü bir durumdur. Dolayısıyla cümlede teşhis sanatı vardır.
B) Mübalağa (Abartma): Mübalağa, bir durumu olduğundan çok daha büyük, çok daha küçük, çok daha az veya çok daha fazla gösterme sanatıdır. Denizin çok şiddetli dalgalanmasını, köpürmesini "öfkesini köpük köpük kusmak" şeklinde ifade etmek, durumu abartılı bir şekilde dile getirmektir. Denizin gerçekten "kusması" mümkün değildir, bu bir abartıdır. Dolayısıyla cümlede mübalağa sanatı vardır.
C) İntak (Konuşturma): İntak, kişileştirilen varlığın konuşturulması sanatıdır. Yani, insan dışındaki bir varlığın tıpkı bir insan gibi konuşmasıdır. Cümlede deniz öfkeleniyor, köpürüyor ancak herhangi bir şekilde konuşmuyor. Sadece insana özgü bir eylem yapıyor. Dolayısıyla cümlede intak sanatı yoktur.
D) Teşbih (Benzetme): Teşbih, iki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak benzetme yapma sanatıdır. "Deniz, öfkesini köpük köpük kusarken..." ifadesinde, denizin şiddetli bir şekilde köpürmesi ve dalgalanması, ağzından köpükler çıkaran veya bir şeyi kusan bir canlıya benzetilmiştir. Bu, bir benzetme ilişkisi kurar. Dolayısıyla cümlede teşbih sanatı vardır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, verilen cümlede "İntak" sanatının bulunmadığını görüyoruz. Çünkü deniz kişileştirilmiş olsa da konuşturulmamıştır.
Cevap C seçeneğidir.
