Rüzgarın şarkısını dinleyen yapraklar, dallardan ayrılıp dans etmeye başladı. Bu cümlede kaç farklı söz sanatı vardır?
A) 1Sevgili öğrenciler, bu tür sorularda cümledeki her bir ifadeyi dikkatlice inceleyerek hangi söz sanatlarının kullanıldığını bulmaya çalışmalıyız. Hadi birlikte adım adım inceleyelim:
Cansız varlıklara veya hayvanlara insanlara özgü özellikler yüklenmesine kişileştirme (teşhis) denir.
Cümlemizde rüzgarın "şarkı söylemesi" ve yaprakların bu şarkıyı "dinlemesi" insanlara ait özelliklerdir. Rüzgar şarkı söyleyemez, yapraklar dinleyemez.
Yine yaprakların "dans etmeye başlaması" da insanlara özgü bir eylemdir. Yapraklar kendi iradeleriyle dans edemezler.
Bu ifadelerle rüzgar ve yapraklar kişileştirilmiştir. Dolayısıyla cümlede Kişileştirme (Teşhis) sanatı kesinlikle vardır.
Bir sözcüğün benzetme amacıyla kendi gerçek anlamı dışında kullanılmasına eğretileme (istiare) denir. İstiare, benzetmenin temel ögelerinden (benzeyen ve benzetilen) sadece birinin kullanılmasıyla yapılır.
"Rüzgarın şarkısı" ifadesini ele alalım: Burada rüzgarın sesi, bir "şarkıya" benzetilmiştir. Ancak "rüzgarın sesi" (benzeyen) açıkça söylenmeyip, sadece "şarkı" (benzetilen) kullanılarak rüzgarın sesi kastedilmiştir. Bu, bir tür eğretileme olan kapalı istiare örneğidir.
Benzer şekilde, yaprakların rüzgarda savrulması, "dans etme" eylemine benzetilmiştir. Burada da yaprakların savrulması (benzeyen) söylenmeyip, sadece "dans" (benzetilen) kullanılarak yaprakların hareketi anlatılmıştır. Bu da bir kapalı istiare örneğidir.
Unutmayın ki kişileştirme (teşhis) sanatı, aynı zamanda bir kapalı istiare türüdür. Ancak soruda "kaç farklı söz sanatı" olduğu sorulduğu için, genellikle bu iki sanat ayrı ayrı değerlendirilir. Dolayısıyla cümlede Eğretileme (İstiare) sanatı da vardır.
Sonuç olarak, cümlede Kişileştirme (Teşhis) ve Eğretileme (İstiare) olmak üzere iki farklı söz sanatı bulunmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
