Hidrojen bakterileri ile fotosentetik organizmalar karşılaştırıldığında, her ikisi için de ortak olan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Işık enerjisi kullanmaları
B) Klorofil pigmenti bulundurmaları
C) İnorganik maddelerden organik madde sentezlemeleri
D) Ototrof beslenme göstermeleri
Bu soruyu çözmek için, öncelikle hidrojen bakterileri ve fotosentetik organizmaların temel özelliklerini ve beslenme şekillerini anlamamız gerekiyor.
- Hidrojen bakterileri: Bu bakteriler, kemoototrof (chemoautotroph) canlılardır. Yani, enerji elde etmek için inorganik maddeleri (bu durumda hidrojen gazını, $H_2$) oksitlerler ve bu kimyasal enerjiyi kullanarak karbondioksit ($CO_2$) gibi inorganik maddelerden kendi organik besinlerini sentezlerler. Işık enerjisi veya klorofil kullanmazlar.
- Fotosentetik organizmalar: Bu organizmalar (bitkiler, algler, siyanobakteriler gibi), fotoototrof (photoautotroph) canlılardır. Işık enerjisini kullanarak su ($H_2O$) ve karbondioksit ($CO_2$) gibi inorganik maddelerden kendi organik besinlerini (şeker gibi) sentezlerler. Bu süreçte klorofil gibi pigmentler görev alır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Işık enerjisi kullanmaları: Fotosentetik organizmalar ışık enerjisi kullanır, ancak hidrojen bakterileri kimyasal enerji kullanır. Dolayısıyla bu ortak bir özellik değildir.
- B) Klorofil pigmenti bulundurmaları: Fotosentetik organizmaların çoğu klorofil veya benzeri pigmentler bulundurur, ancak hidrojen bakterileri klorofil bulundurmaz ve fotosentez yapmaz. Dolayısıyla bu ortak bir özellik değildir.
- C) İnorganik maddelerden organik madde sentezlemeleri: Hem hidrojen bakterileri (kemootosentez ile) hem de fotosentetik organizmalar (fotosentez ile) inorganik maddelerden (başta $CO_2$) kendi organik besinlerini sentezlerler. Bu, her iki canlı grubunun da temel bir özelliğidir.
- D) Ototrof beslenme göstermeleri: Ototrof beslenme, bir canlının inorganik maddelerden kendi organik besinini üretebilmesi anlamına gelir. Hidrojen bakterileri (kemoototrof olarak) ve fotosentetik organizmalar (fotoototrof olarak) kendi besinlerini ürettikleri için her ikisi de ototroftur. Bu, onların ortak bir beslenme şeklidir.
C ve D seçenekleri birbirine çok yakın görünse de, D seçeneği (ototrof beslenme) C seçeneğinde belirtilen "inorganik maddelerden organik madde sentezleme" eyleminin genel tanımı ve sonucudur. Yani, inorganik maddelerden organik madde sentezleyen her canlı ototroftur. Ototrof beslenme, bu sentezleme yeteneğini kapsayan daha genel bir beslenme biçimi sınıflandırmasıdır. Her iki canlı grubu da farklı enerji kaynakları kullansa da, beslenme biçimi olarak "ototrof" kategorisine girerler.
Cevap D seçeneğidir.
