Görme kusuru olan bir kişi uzaktaki nesneleri net görememektedir. Bu kişinin gözünde oluşan görüntü retinanın önüne düşmektedir.
Bu kişinin kullanması gereken gözlük camı ve bu camın türü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için, öncelikle bahsedilen görme kusurunun ne olduğunu ve bu kusurun hangi tür merceklerle düzeltildiğini anlamamız gerekiyor.
Görme Kusurunun Tanımı: Soru metninde "uzaktaki nesneleri net görememektedir" ifadesi, kişinin miyopi (uzağı görememe) rahatsızlığına sahip olduğunu gösterir. Miyopi, genellikle göz merceğinin ışığı fazla kırması veya göz küresinin normalden uzun olması nedeniyle oluşur.
Görüntünün Oluşumu: Miyopi rahatsızlığı olan kişilerde, uzaktaki nesnelerden gelen paralel ışık ışınları, göz merceği tarafından retinanın *önünde* odaklanır. Bu durum, retinaya düşen görüntünün bulanık olmasına neden olur.
Düzeltme İhtiyacı: Görüntünün retinanın önüne düşmesini engellemek ve tam olarak retina üzerine düşmesini sağlamak için, göz merceğine ulaşan ışık ışınlarının biraz *yayılması* (ıraksaması) gerekmektedir. Bu yayılma, ışınların göz merceği tarafından daha geriye, yani retinaya odaklanmasını sağlar.
Kullanılacak Mercek Türü: Işık ışınlarını yayan veya dağıtan merceklere **ıraksak mercekler** denir. Iraksak mercekler, fiziksel olarak kenarları ortasından daha kalın olan **kalın kenarlı mercekler** (konkav mercekler) olarak bilinir. Bu mercekler, göze giren ışık ışınlarını hafifçe dağıtarak, gözün odak noktasını geriye, retinanın üzerine taşır.
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
A) İnce kenarlı mercek kullanılır, görüntüyü retina üzerine düşürmek için ıraksak mercektir. İnce kenarlı mercekler (konveks mercekler) ışığı toplar (yakınsak merceklerdir), yaymaz. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
B) Kalın kenarlı mercek kullanılır, görüntüyü retina üzerine düşürmek için yakınsak mercektir. Kalın kenarlı mercekler doğru olsa da, bunlar ışığı yayan (ıraksak) merceklerdir, toplayan (yakınsak) değil. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
C) İnce kenarlı mercek kullanılır, görüntüyü retina üzerine düşürmek için yakınsak mercektir. İnce kenarlı mercekler ve yakınsak mercekler, ışığı topladığı için miyopinin düzeltilmesinde kullanılmaz. Bu seçenek yanlıştır.
D) Kalın kenarlı mercek kullanılır, görüntüyü retina üzerine düşürmek için ıraksak mercektir. Bu seçenek, miyopi rahatsızlığının düzeltilmesi için gereken mercek türünü ve işlevini doğru bir şekilde açıklamaktadır. Kalın kenarlı (konkav) mercekler, ışığı yayarak (ıraksatarak) görüntünün retinanın tam üzerine düşmesini sağlar.
Bu bilgiler ışığında, miyopi rahatsızlığı olan bir kişinin uzaktaki nesneleri net görebilmesi için kalın kenarlı ve ıraksak bir mercek kullanması gerekmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
