Mayoz I ve Mayoz II evreleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi Mayoz I'e özgüdür?
A) Kromatitlerin ayrılması
B) Homolog kromozomların ayrılması
C) Sentriyollerin kutuplara çekilmesi
D) İğ ipliklerinin oluşması
Merhaba sevgili öğrenciler!
Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda gamet (üreme hücreleri) oluşumunu sağlayan ve kromozom sayısını yarıya indiren özel bir hücre bölünmesi türüdür. İki ana evreden oluşur: Mayoz I ve Mayoz II. Bu soruda, Mayoz I'e özgü olan bir olayı bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kromatitlerin ayrılması: Kromatitler, bir kromozomun birbirinin kopyası olan iki yarısıdır. Kromatitlerin ayrılması, Mayoz II'nin Anafaz II evresinde gerçekleşir. Ayrıca mitoz bölünmenin Anafaz evresinde de kromatitler ayrılır. Dolayısıyla bu olay Mayoz I'e özgü değildir.
- B) Homolog kromozomların ayrılması: Homolog kromozomlar, biri anneden diğeri babadan gelen ve aynı genleri taşıyan kromozom çiftleridir. Mayoz I'in Anafaz I evresinde, bu homolog kromozom çiftleri birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Bu olay, kromozom sayısının yarıya inmesini sağlar ve Mayoz I'in en belirleyici özelliğidir. Mayoz II'de veya mitozda homolog kromozom ayrılması gerçekleşmez. Bu nedenle Mayoz I'e özgüdür.
- C) Sentriyollerin kutuplara çekilmesi: Sentriyoller, hayvan hücrelerinde iğ ipliklerinin oluşumunda görev alan organellerdir. Hem Mayoz I'in başlangıcında (Profaz I) hem de Mayoz II'nin başlangıcında (Profaz II) kutuplara çekilirler. Mitoz bölünmede de aynı durum söz konusudur. Bu olay Mayoz I'e özgü değildir.
- D) İğ ipliklerinin oluşması: İğ iplikleri, kromozomların hareketini sağlayan mikrotübül yapılı proteinlerdir. Hem Mayoz I'de (Profaz I) hem de Mayoz II'de (Profaz II) oluşurlar. Mitoz bölünmede de iğ iplikleri oluşur. Bu olay da Mayoz I'e özgü değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, homolog kromozomların ayrılması sadece Mayoz I'de gerçekleşen ve bu evreyi diğerlerinden ayıran kritik bir olaydır.
Cevap B seçeneğidir.
