Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken, bir araştırmada hangi değişkenin ne anlama geldiğini iyi anlamamız gerekir. Gelin, bu soruyu adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, bir araştırmanın temel amacını düşünelim: Bir şeyin başka bir şey üzerindeki etkisini veya ilişkisini anlamak. Bu araştırmada sosyolog, "aile içi iletişim kalitesinin" "ergenlerin özgüven düzeyi" üzerindeki etkisini inceliyor.
- Şimdi değişken türlerini hatırlayalım:
- Bağımsız Değişken (Independent Variable): Bir araştırmada etkisi incelenen, araştırmacı tarafından manipüle edilen (değiştirilen) veya doğal olarak farklılaşan ve diğer değişkeni etkilediği düşünülen değişkendir. Kısacası, "sebep" olarak görülen değişkendir.
- Bağımlı Değişken (Dependent Variable): Bağımsız değişkenin etkisiyle değiştiği veya etkilendiği düşünülen, ölçülen veya gözlemlenen değişkendir. Kısacası, "sonuç" olarak görülen değişkendir.
- Kontrol Değişkeni (Control Variable): Araştırma sonuçlarını etkileyebilecek, ancak araştırmanın odak noktası olmayan ve etkisi sabit tutulmaya çalışılan değişkendir.
- Düzenleyici Değişken (Moderator Variable): Bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki ilişkinin yönünü veya gücünü değiştiren değişkendir.
- Şimdi sorumuzdaki araştırmaya geri dönelim: "Aile içi iletişim kalitesinin ergenlerin özgüven düzeyi üzerindeki etkisi."
- Burada, sosyolog "aile içi iletişim kalitesinin" ne gibi bir etki yarattığını merak ediyor. Yani, aile içi iletişim kalitesi değiştiğinde, başka ne değişiyor? Bu durumda, "aile içi iletişim kalitesi" bağımsız değişkendir, çünkü onun etkisi araştırılıyor.
- Peki, bu iletişim kalitesinin neyi etkilediği düşünülüyor? "Ergenlerin özgüven düzeyi." Sosyolog, aile içi iletişim kalitesindeki değişikliklerin ergenlerin özgüven düzeyini nasıl etkilediğini ölçmek istiyor. Yani, ergenlerin özgüven düzeyi, aile içi iletişim kalitesine "bağımlı" olarak değişen bir sonuçtur.
- Bu nedenle, "ergenlerin özgüven düzeyi" bu araştırmada ölçülen sonuç veya etki olduğu için bağımlı değişkendir.
Cevap B seçeneğidir.
