Hemşireler, hastaların tansiyonlarını ölçtüler ve ilaçlarını zamanında verdiler.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle giderilebilir?
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, verilen cümlede bir anlatım bozukluğu olup olmadığını ve varsa hangi değişiklikle giderileceğini bulmamız isteniyor. Cümleyi dikkatlice inceleyelim:
"Hemşireler, hastaların tansiyonlarını ölçtüler ve ilaçlarını zamanında verdiler."
Cümlede iki farklı eylemden bahsediliyor: "tansiyonlarını ölçmek" ve "ilaçlarını vermek". İlk eylem olan "tansiyonlarını ölçmek" ifadesinde herhangi bir sorun görünmüyor. Ancak ikinci eylem olan "ilaçlarını verdiler" kısmında bir anlatım bozukluğu olabilir.
Türkçede "ilaç vermek" genellikle birine ilacı uzatmak, teslim etmek anlamında kullanılır. Ancak bir hemşirenin hastaya ilacı "vermesi" genellikle ilacın hastaya içirilmesi, yutturulması veya uygulanması eylemini kapsar. Bu durumda "vermek" fiili, eylemin tam anlamını karşılamakta yetersiz kalır ve bir anlam belirsizliği veya sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasına yol açabilir. Hastaya ilacın ağızdan alınması sağlanıyorsa, bu eylemi daha doğru ifade eden fiil "içirmek"tir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
"Zamanında" kelimesi, ilaçların ne zaman verildiğini belirten bir zarftır ve cümlenin anlamını tamamlar. Bu kelimenin çıkarılması, anlatım bozukluğunu gidermez, sadece bir bilgi eksikliğine yol açar. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.
Bu değişiklik, anlatım bozukluğunu giderir. Çünkü hemşirelerin hastaya ilacı "içirmesi" (yutturması, almasını sağlaması) eylemi, "vermek" fiiline göre çok daha doğru ve net bir ifadedir. "İlaç içirmek" fiili, hemşirenin hastaya ilacı bizzat uygulamasını veya almasını sağlamasını ifade eder. Bu, sözcüğün anlamına uygun ve daha kesin bir kullanımdır.
Bu değişiklik, cümlenin öznesini değiştirir ancak fiillerin kullanımındaki anlatım bozukluğunu gidermez. Hemşireler de doktorlar da tansiyon ölçebilir ve ilaç verebilir. Bu, anlatım bozukluğuyla ilgili bir düzeltme değildir. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.
"Hastaların" kelimesi çıkarılırsa, "tansiyonlarını" ve "ilaçlarını" kelimeleri kimin tansiyonu ve ilacı olduğu konusunda belirsizlik yaratır. Bu durumda hemşirelerin kendi tansiyonlarını ölçtüğü ve kendi ilaçlarını verdiği gibi anlamsız bir durum ortaya çıkar. Bu kelime cümlenin anlam bütünlüğü için gereklidir. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, cümlenin anlamını daha doğru ve kesin hale getiren, dolayısıyla anlatım bozukluğunu gideren değişiklik B seçeneğinde yer almaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
