Psikolojide karakter, bireyin toplumsal ve ahlaki değerlere uygun davranışlar sergileme eğilimi olarak tanımlanır. Kişilik ise bireyi diğerlerinden ayıran, doğuştan getirilen ve çevreyle şekillenen tutarlı davranış örüntüleridir.
Bu tanımlara göre aşağıdakilerden hangisi karakter özelliğinden çok kişilik özelliği olarak değerlendirilir?
A) Dürüst olmak
B) Yardımsever davranmak
C) İçe dönük veya dışa dönük olmak
D) Sorumluluk sahibi olmak
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, psikolojideki iki önemli kavram olan "karakter" ve "kişilik" arasındaki farkı anlamamız isteniyor. Öncelikle bu iki kavramı tekrar hatırlayalım:
- Karakter: Bireyin toplumsal ve ahlaki değerlere uygun davranışlar sergileme eğilimidir. Yani, toplumun doğru kabul ettiği, ahlaki olarak iyi sayılan davranışları yapma eğilimimiz karakterimizi oluşturur. Bu özellikler genellikle öğrenilir ve geliştirilir.
- Kişilik: Bireyi diğerlerinden ayıran, doğuştan getirilen ve çevreyle şekillenen tutarlı davranış örüntüleridir. Kişilik, bizim temel yapımızı, mizaç özelliklerimizi ve dünyaya karşı genel duruşumuzu ifade eder. Daha kalıcı ve bireye özgüdür.
Şimdi seçenekleri bu tanımlar ışığında inceleyelim:
- A) Dürüst olmak: Dürüstlük, toplumsal ve ahlaki açıdan çok değerli bir özelliktir. Bir bireyin dürüst davranması, ahlaki değerlere uygun bir tutum sergilediğini gösterir. Bu nedenle, dürüst olmak bir karakter özelliğidir.
- B) Yardımsever davranmak: Yardımseverlik de başkalarına karşı iyi niyetli ve destekleyici olma eğilimidir. Bu da toplumsal ve ahlaki değerlerle doğrudan ilişkilidir. Yardımseverlik, bireyin karakterini yansıtan bir davranıştır.
- C) İçe dönük veya dışa dönük olmak: İçe dönüklük (introversion) veya dışa dönüklük (extraversion), bireyin enerjisini nereden aldığı, sosyal etkileşimlere ne kadar ihtiyaç duyduğu gibi temel eğilimlerini ifade eder. Örneğin, dışa dönük bir kişi sosyal ortamlarda enerji bulurken, içe dönük bir kişi yalnız kalmaktan ve kendi iç dünyasına odaklanmaktan keyif alabilir. Bu özellikler, ahlaki bir yargıdan ziyade, bireyin doğuştan gelen mizaç özellikleriyle ilişkili, tutarlı ve onu diğerlerinden ayıran temel davranış örüntüleridir. Bu nedenle, kişilik tanımına daha uygun bir özelliktir.
- D) Sorumluluk sahibi olmak: Sorumluluk sahibi olmak, görevlerini yerine getirme, sözünde durma ve taahhütlerine uyma eğilimidir. Bu da toplumsal beklentilerle ve ahlaki değerlerle yakından ilişkilidir. Sorumluluk sahibi olmak, bireyin karakterini gösteren önemli bir özelliktir.
Yukarıdaki analizlere göre, dürüstlük, yardımseverlik ve sorumluluk sahibi olmak gibi özellikler daha çok toplumsal ve ahlaki değerlere uygun davranışlar sergileme eğilimi olan "karakter" ile ilgilidir. Ancak içe dönüklük veya dışa dönüklük, bireyin doğuştan getirdiği ve onu diğerlerinden ayıran temel davranış örüntüleri olduğu için "kişilik" özelliği olarak değerlendirilir.
Cevap C seçeneğidir.
