Büyük ünlü uyumuna uymayan ekler (-ken, -yor, -ki) Test 2

🎓 Büyük ünlü uyumuna uymayan ekler (-ken, -yor, -ki) Test 2 - Ders Notu

Bu test, Türkçe'de büyük ünlü uyumuna aykırı davranan "-ken, -yor, -ki" eklerinin doğru kullanımını ve bu eklerin kelimelere nasıl anlam kattığını ölçmektedir.

📌 🗣️ Büyük Ünlü Uyumu Nedir?

Türkçe'de kelime içindeki ünlülerin uyumuna büyük ünlü uyumu denir. Kalın ünlüler (a, ı, o, u) kelime içinde kalın ünlülerle, ince ünlüler (e, i, ö, ü) kelime içinde ince ünlülerle devam eder.

• Büyük ünlü uyumu kuralı, Türkçe kelimelerin telaffuzunu kolaylaştırır.
• Ancak bazı ekler bu kurala uymaz. İşte bu ekler testin konusunu oluşturur.

💡 İpucu: Büyük ünlü uyumunu hatırlamak, hangi eklerin uyumsuz olduğunu daha kolay anlamanıza yardımcı olur.

📌 ⏳ "-ken" Eki

"-ken" eki, fiillere ve isimlere gelerek zaman veya durum anlamı katar. Bu ek, büyük ünlü uyumuna uymaz.

• Gelirken, giderken, uyurken örneklerinde görüldüğü gibi her zaman aynıdır.
• Bu ek fiillere geldiğinde zarf-fiil (ulaç) görevinde kullanılır.

⚠️ Dikkat: "-ken" ekinin yazımı her zaman aynıdır, değişmez.

📌 🏃 "-yor" Eki

"-yor" eki, fiillere gelerek şimdiki zaman anlamı katar. Bu ek de büyük ünlü uyumuna uymaz.

• Geliyor, gidiyor, okuyor örneklerinde olduğu gibi telaffuzu sabittir.
• Fiilin köküne göre ünlü değişimi gösterebilir ama ekin kendisi değişmez.

💡 İpucu: "-yor" eki her zaman şimdiki zaman anlamı taşır ve yazımı değişmez.

📌 🏠 "-ki" Eki

"-ki" eki, ilgi zamiri (benimki, seninki), sıfat yapan "-ki" (duvardaki resim) ve bağlaç olan "ki" (anladım ki) olmak üzere farklı görevlerde kullanılabilir. İlgi zamiri ve sıfat yapan "-ki" bitişik yazılır ve büyük ünlü uyumuna uymazken, bağlaç olan "ki" ayrı yazılır.

• Benimki, seninki örnekleri ilgi zamiridir ve bitişik yazılır.
• Yarınki sınav örneği sıfat yapan -ki'dir ve bitişik yazılır.
• Anladım ki, gelmeyecek örneği bağlaç olan "ki"dir ve ayrı yazılır.

⚠️ Dikkat: Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır ve büyük ünlü uyumuna uymaz.