Sevgili öğrenciler, bu soruda bitkilerin kök sistemlerinin farklı özelliklerini ve görevlerini anlamamız isteniyor. Özellikle bitkinin toprağa tutunmasını sağlayan ve yüzeye paralel yayılan kök sistemini bulmalıyız. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kazık kök: Bu kök sistemi, genellikle tek ve kalın bir ana kökten oluşur. Bu ana kök, toprağın derinliklerine doğru dikey olarak uzanır ve yanlardan daha ince kökler çıkar. Kazık kökler, bitkinin derin su kaynaklarına ulaşmasını ve güçlü bir şekilde toprağa tutunmasını sağlar. Ancak, genellikle toprak yüzeyine paralel uzanmaktan ziyade derine doğru büyürler. Örneğin, havuç ve meşe ağacı kazık köke sahiptir.
- B) Saçak kök: Saçak kök sistemi, ana bir kök yerine, bitkinin gövde tabanından çıkan çok sayıda, hemen hemen eşit büyüklükte ve ince köklerden oluşur. Bu kökler, genellikle toprağın üst katmanlarında, yüzeye paralel bir şekilde yayılırlar. Bitkinin toprağa sıkıca tutunmasını sağlar, erozyonu önler ve yüzeye yakın su ve besin maddelerini emmede etkilidir. Çimler, buğday, mısır gibi bitkiler saçak kök sistemine sahiptir. Soruda bahsedilen "toprağa tutunmasını sağlayan ve genellikle toprak yüzeyine paralel uzanan" tanımına en uygun kök çeşididir.
- C) Depo kök: Depo kökler, bitkinin besin maddelerini (nişasta, şeker vb.) depolamak için özelleşmiş köklerdir. Bu kökler genellikle şişkin ve etlidir. Havuç, turp gibi bitkilerin yediğimiz kısımları aslında birer depo köktür. Bitkinin toprağa tutunmasına yardımcı olsalar da, birincil görevleri yüzeye paralel yayılmak değil, besin depolamaktır.
- D) Yumru kök: Yumru kökler de depo köklerin bir çeşididir. Genellikle düzensiz şekilli ve şişkin olurlar. Tatlı patates (yer elması) gibi bitkilerde görülürler. Ana işlevleri besin depolamaktır ve sorudaki tanıma doğrudan uymazlar.
Yukarıdaki açıklamalara göre, bitkinin toprağa tutunmasını sağlayan ve genellikle toprak yüzeyine paralel uzanan kök sistemi, saçak kök sistemidir.
Cevap B seçeneğidir.
