Bir yazarın eserinde, II. Meşrutiyet dönemi aydınlarının yaşamı, siyasi çalkantılar ve bireyin iç hesaplaşmaları işlenmiştir. Psikolojik tahlilleri ve modern roman tekniklerini kullanmasıyla tanınan bu yazar, aşağıdaki eserlerden hangisini yazmış olamaz?
A) Eylül
B) Kırık Hayatlar
C) Sözde Kızlar
D) Aşk-ı Memnu
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle soruda bahsedilen yazarın özelliklerini ve II. Meşrutiyet döneminin temel niteliklerini iyi anlamamız gerekiyor.
- Yazarın Özellikleri:
- Eserinde II. Meşrutiyet dönemi aydınlarının yaşamını işliyor.
- Siyasi çalkantıları ele alıyor.
- Bireyin iç hesaplaşmalarına odaklanıyor.
- Psikolojik tahlilleri ve modern roman tekniklerini kullanmasıyla tanınıyor.
- II. Meşrutiyet Dönemi: 1908 yılında ilan edilen ve 1918 yılına kadar süren, Osmanlı İmparatorluğu'nda anayasal monarşinin yeniden tesis edildiği, büyük siyasi ve sosyal çalkantıların yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemde aydınlar, imparatorluğun geleceği, Batılılaşma, milliyetçilik gibi konularda yoğun tartışmalar yaşamış ve bu durum edebiyata da yansımıştır.
Şimdi seçeneklerdeki eserleri ve yazarlarını bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- A) Eylül (Mehmet Rauf):
- Yazar: Mehmet Rauf, Servet-i Fünun dönemi yazarlarındandır.
- Yayın Tarihi: 1901 yılında yayımlanmıştır. Bu tarih, II. Meşrutiyet'in ilanından (1908) öncesine denk gelmektedir.
- Teması: Türk edebiyatının ilk psikolojik romanı kabul edilir. Eserde yasak aşk, bireyin iç dünyası, ruhsal çözümlemeler ön plandadır. Romanın içeriğinde II. Meşrutiyet döneminin siyasi çalkantıları veya aydınların bu dönemdeki yaşamı gibi temalar bulunmaz. Tamamen bireysel psikolojiye odaklıdır.
- B) Kırık Hayatlar (Halit Ziya Uşaklıgil):
- Yazar: Halit Ziya Uşaklıgil, Servet-i Fünun dönemi romanının en önemli ismidir.
- Yayın Tarihi: 1901 yılında tefrika edilmiş, 1924'te kitap olarak basılmıştır. Yayın tarihi itibarıyla II. Meşrutiyet öncesi dönemi de kapsar.
- Teması: İstanbul'daki aydın ve zengin çevrelerin yaşamını, ahlaki çöküntülerini, bireysel çatışmalarını işler. Halit Ziya, psikolojik tahlillerde ve modern roman tekniklerinde ustadır. Eser, dönemin toplumsal yapısını ve bireylerin iç dünyalarını yansıtır, ancak doğrudan II. Meşrutiyet'in siyasi çalkantılarına odaklanmaz. Yine de dönemin aydın kesiminin yaşamına dair ipuçları sunar.
- C) Sözde Kızlar (Peyami Safa):
- Yazar: Peyami Safa, Cumhuriyet dönemi yazarlarındandır.
- Yayın Tarihi: 1922 yılında yayımlanmıştır. Bu tarih, II. Meşrutiyet dönemi sonrasına (Mütareke dönemi) denk gelir.
- Teması: Mütareke ve Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki İstanbul'u, aydın kesimin yozlaşmasını, ahlaki çöküntüleri ve bireyin iç çatışmalarını ele alır. Peyami Safa, psikolojik tahlilleri ve modern teknikleriyle tanınır. Eser, II. Meşrutiyet'in ve I. Dünya Savaşı'nın ardından yaşanan siyasi ve sosyal çalkantıların topluma ve bireye yansımalarını, aydınların bu süreçteki durumunu başarılı bir şekilde işler. Bu yönüyle sorudaki yazar tanımına oldukça yakındır.
- D) Aşk-ı Memnu (Halit Ziya Uşaklıgil):
- Yazar: Halit Ziya Uşaklıgil.
- Yayın Tarihi: 1899-1900 yıllarında tefrika edilmiş, 1900'de kitap olarak basılmıştır. Bu tarih de II. Meşrutiyet'in ilanından öncesine denk gelmektedir.
- Teması: Zengin bir ailenin yaşamını, yasak aşkı, bireylerin iç dünyalarındaki çatışmaları ve psikolojik derinlikleri işler. Halit Ziya'nın psikolojik tahlil ve modern roman teknikleri bu eserde zirveye ulaşmıştır. Ancak, "Eylül" gibi, bu eserde de II. Meşrutiyet döneminin siyasi çalkantıları veya aydınların bu konudaki mücadelesi gibi temalar doğrudan yer almaz.
Soruda bahsedilen yazarın temel özelliği, eserinde "II. Meşrutiyet dönemi aydınlarının yaşamı, siyasi çalkantılar ve bireyin iç hesaplaşmaları"nı işlemesidir. Ayrıca psikolojik tahliller ve modern roman teknikleri kullanması da vurgulanmıştır.
Seçeneklere baktığımızda, "Eylül", "Kırık Hayatlar" ve "Aşk-ı Memnu" Servet-i Fünun dönemi eserleridir ve II. Meşrutiyet'ten önce veya hemen başında yayımlanmışlardır. Bu eserler, bireysel psikolojiye ve üst sınıfın yaşamına odaklanırken, II. Meşrutiyet'in siyasi çalkantılarını doğrudan ve ana tema olarak ele almazlar. Özellikle "Eylül", tamamen bireysel psikolojik bir romandır ve siyasi/toplumsal olaylardan uzaktır.
"Sözde Kızlar" ise II. Meşrutiyet sonrası dönemin (Mütareke dönemi) sosyal ve ahlaki çöküntülerini, siyasi olayların birey ve toplum üzerindeki etkilerini işler. Bu yönüyle, sorudaki yazarın tematik odağına en uygun eserdir.
Dolayısıyla, "II. Meşrutiyet dönemi aydınlarının yaşamı ve siyasi çalkantılar"ı işleyen bir yazarın, bu temalardan tamamen uzak olan ve II. Meşrutiyet'ten önce yayımlanmış, saf bir psikolojik roman olan "Eylül"ü yazmış olması en düşük ihtimaldir.
Cevap A seçeneğidir.
