Mayoz bölünmede krossing over (parça değişimi) olayı, genetik çeşitliliğin sağlanmasında kritik bir rol oynar. Bu olay, homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gen alışverişi anlamına gelir. Krossing over'ın gerçekleşebilmesi için belirli yapısal koşulların oluşması gerekir. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Sentriyoller: Sentriyoller, hayvan hücrelerinde iğ ipliklerinin oluşumunda görevli organellerdir. Ancak bitki hücrelerinde sentriyol bulunmamasına rağmen mayoz bölünme ve krossing over gerçekleşebilir. Bu durum, sentriyollerin krossing over için zorunlu bir yapı olmadığını gösterir.
- B) Sinapsis oluşumu: Mayoz bölünmenin profaz I evresinde, homolog kromozomlar birbirleriyle yan yana gelerek fiziksel olarak eşleşirler. Bu eşleşme olayına sinapsis denir. Sinapsis sonucunda oluşan yapıya "bivalent" veya "tetrat" (dört kromatitli yapı) adı verilir. Krossing over, tam da bu sinapsis sırasında, bir araya gelmiş homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşir. Homolog kromozomlar sinapsis ile birbirine yeterince yaklaşmadan gen değişimi mümkün olmaz. Dolayısıyla sinapsis, krossing over olayının gerçekleşmesi için kesinlikle zorunlu bir ön koşuldur.
- C) İğ iplikleri: İğ iplikleri, mayoz bölünme sırasında kromozomların hücre içinde hareketini ve kutuplara çekilmesini sağlayan protein yapılı liflerdir. Krossing over olayı, iğ iplikleri oluşmadan önce (profaz I'in erken evrelerinde) gerçekleşir ve iğ iplikleri doğrudan gen değişim mekanizmasında rol oynamaz. Onların görevi, krossing over gerçekleştikten sonra kromozomları ayırmaktır.
- D) Çekirdek zarı: Mayoz bölünmenin profaz I evresinde çekirdek zarı eriyerek kaybolur. Krossing over bu evrede gerçekleştiği için çekirdek zarının varlığı değil, aksine erimesi, iğ ipliklerinin kromozomlara bağlanmasını kolaylaştırır. Krossing over'ın kendisi için zorunlu bir yapı değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, krossing over olayının gerçekleşebilmesi için homolog kromozomların birbirleriyle eşleşmesi, yani sinapsis oluşumu mutlak bir gerekliliktir.
Cevap B seçeneğidir.
