Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün kimyanın temel kanunlarından biri olan Katlı Oranlar Kanunu'nu hatırlayacak ve bu kanuna uymayan bileşik çiftini bulacağız. Hadi başlayalım!
- Katlı Oranlar Kanunu Nedir?
- Bu kanun, iki elementin birden fazla bileşik oluşturması durumunda geçerlidir. Eğer iki element (örneğin A ve B) birden fazla bileşik oluşturuyorsa (örneğin $A_x B_y$ ve $A_p B_q$), elementlerden birinin (örneğin A'nın) miktarı sabit tutulduğunda, diğer elementin (B'nin) kütleleri arasında basit tam sayılarla ifade edilebilen bir oran bulunur.
- Önemli Şart: Bu kanunun uygulanabilmesi için bileşiklerin aynı iki elementten oluşması gerekir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) $Cu_2O$ - $CuO$
- Bu bileşik çifti, bakır (Cu) ve oksijen (O) olmak üzere aynı iki elementten oluşmuştur.
- $Cu_2O$'da 2 bakır atomuna karşılık 1 oksijen atomu vardır.
- $CuO$'da 1 bakır atomuna karşılık 1 oksijen atomu vardır.
- Bakır miktarını sabitleyelim (örneğin 2 Cu atomu).
- $Cu_2O$ için: 2 Cu atomuna karşılık 1 O atomu.
- $CuO$ için: 2 Cu atomuna karşılık 2 O atomu (bileşiği $Cu_2O_2$ gibi düşünebiliriz).
- Sabit bakır miktarına karşılık gelen oksijen atomlarının oranı $1:2$'dir. Bu, basit bir tam sayı oranıdır. Dolayısıyla, bu çift Katlı Oranlar Kanunu'na uyar.
- B) $NO_2$ - $N_2O_4$
- Bu bileşik çifti, azot (N) ve oksijen (O) olmak üzere aynı iki elementten oluşmuştur.
- $NO_2$'de 1 azot atomuna karşılık 2 oksijen atomu vardır.
- $N_2O_4$'te 2 azot atomuna karşılık 4 oksijen atomu vardır.
- Azot miktarını sabitleyelim (örneğin 1 N atomu).
- $NO_2$ için: 1 N atomuna karşılık 2 O atomu.
- $N_2O_4$ için: 1 N atomuna karşılık 2 O atomu (bileşiği $NO_2$ gibi düşünebiliriz, çünkü $N_2O_4$ aslında $NO_2$'nin dimeridir).
- Sabit azot miktarına karşılık gelen oksijen atomlarının oranı $2:2$ veya $1:1$'dir. Bu, basit bir tam sayı oranıdır. Dolayısıyla, bu çift Katlı Oranlar Kanunu'na uyar.
- C) $P_2O_3$ - $P_2O_5$
- Bu bileşik çifti, fosfor (P) ve oksijen (O) olmak üzere aynı iki elementten oluşmuştur.
- Her iki bileşikte de fosfor atomlarının sayısı sabittir (2 P atomu).
- $P_2O_3$'te 2 fosfor atomuna karşılık 3 oksijen atomu vardır.
- $P_2O_5$'te 2 fosfor atomuna karşılık 5 oksijen atomu vardır.
- Sabit fosfor miktarına karşılık gelen oksijen atomlarının oranı $3:5$'tir. Bu, basit bir tam sayı oranıdır. Dolayısıyla, bu çift Katlı Oranlar Kanunu'na uyar.
- D) $KF$ - $CaF_2$
- Bu bileşik çiftini inceleyelim:
- $KF$ (Potasyum Florür), potasyum (K) ve flor (F) elementlerinden oluşur.
- $CaF_2$ (Kalsiyum Florür), kalsiyum (Ca) ve flor (F) elementlerinden oluşur.
- Gördüğümüz gibi, bu iki bileşik aynı iki elementten oluşmamaktadır. $KF$'de potasyum varken, $CaF_2$'de kalsiyum vardır. Katlı Oranlar Kanunu'nun temel şartı olan "aynı iki elementten oluşma" şartını sağlamadıkları için bu kanun bu bileşik çiftine uygulanamaz.
Bu durumda, Katlı Oranlar Kanunu'na uymayan (daha doğrusu uygulanamayan) bileşik çifti D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
