Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, insan vücudunun çevresel değişikliklere karşı nasıl bir denge kurduğunu anlamamızı istiyor. Vücudumuzun sıcaklık değişimlerine verdiği tepkileri inceleyelim:
- Sıcaklık Arttığında Terleme: Vücudumuz çok ısındığında, derimizdeki ter bezleri ter üretir. Bu ter, derimizin yüzeyinden buharlaşırken vücudumuzdan ısı alır ve böylece serinlememizi sağlar. Tıpkı sıcak bir günde yüzünüze su serpip rüzgarda serinlemek gibi düşünebilirsiniz.
- Sıcaklık Azaldığında Titreme: Hava soğuduğunda ise vücudumuzun sıcaklığı düşmeye başlar. Bu durumda kaslarımız istemsizce kasılıp gevşer, yani titreriz. Bu kas hareketleri enerji harcar ve bu enerji ısı olarak açığa çıkarak vücut sıcaklığımızın yükselmesine yardımcı olur.
- Bu iki tepki de vücudumuzun iç sıcaklığını belirli bir aralıkta (yaklaşık 36.5-37.5°C) tutmaya çalıştığını gösterir. Dışarıdaki hava ne kadar sıcak ya da soğuk olursa olsun, vücudumuz iç dengesini korumak için sürekli çalışır.
- İşte bir organizmanın iç ortamını (sıcaklık, pH, kan şekeri, su dengesi gibi) dış ortamdaki değişikliklere rağmen sabit tutma yeteneğine Homeostazi denir. Terleme ve titreme, vücudumuzun sıcaklık homeostazisini sağlayan önemli mekanizmalardır.
- Diğer seçeneklere kısaca bakalım:
- A) Üreme: Canlıların kendi türünden yeni bireyler oluşturmasıdır. Soruyla ilgisi yoktur.
- C) Büyüme: Canlıların hücre sayısının ve/veya hacminin artmasıyla boyutlarının büyümesidir. Soruyla ilgisi yoktur.
- D) Metabolizma: Canlılarda gerçekleşen tüm yapım (anabolizma) ve yıkım (katabolizma) tepkimelerinin tamamıdır. Terleme ve titreme metabolik süreçleri içerse de, bu tepkilerin amacı olan iç dengeyi koruma özelliği doğrudan Homeostazi ile açıklanır. Metabolizma, homeostazinin gerçekleşmesini sağlayan araçlardan biridir, ancak bu eylemlerin gösterdiği temel özellik homeostazidir.
Bu nedenle, vücudumuzun sıcaklık değişimlerine karşı gösterdiği bu dengeleyici tepkiler, organizmanın iç dengesini koruma yeteneği olan homeostaziyi açıkça göstermektedir.
Cevap B seçeneğidir.
