2. Sınıf Türkçe Benzetme (Teşbih) Test 5

Bir benzetmede benzeyen ve kendisine benzetilen unsurlar arasında kurulan ilişki hangi edebî sanatın temelini oluşturur?

A) Teşhis
B) İntak
C) Teşbih
D) Mübalağa

Sevgili öğrenciler, bu soru edebiyatımızdaki söz sanatlarından biri olan benzetme (teşbih) sanatının temel unsurlarını anlamamızı istiyor. Şimdi adım adım bu soruyu inceleyelim:

• Öncelikle soruda geçen "benzeyen" ve "kendisine benzetilen" kavramlarını açıklayalım. Bir şeyi başka bir şeye benzetirken, benzetilen şeye "benzeyen" (asıl konu), benzetme yapılan şeye ise "kendisine benzetilen" (yardımcı konu) denir. Örneğin, "Aslan gibi güçlü asker" cümlesinde "asker" benzeyen, "aslan" ise kendisine benzetilendir.
• Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
• A) Teşhis (Kişileştirme): Cansız varlıklara veya hayvanlara insan özelliklerinin verilmesi sanatıdır. Örneğin, "Rüzgar fısıldıyordu sırlarını." cümlesinde rüzgara fısıldama özelliği verilmiştir. Bu, benzetmedeki "benzeyen" ve "kendisine benzetilen" ilişkisinden farklıdır.
• B) İntak (Konuşturma): Cansız varlıkları veya hayvanları konuşturma sanatıdır. Genellikle teşhis sanatı ile birlikte kullanılır. Örneğin, "Ağaç dile geldi ve 'Beni kesmeyin!' dedi." cümlesinde ağaç konuşturulmuştur. Bu da doğrudan bir benzetme ilişkisi değildir.
• C) Teşbih (Benzetme): İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan karşılaştırma ve benzetme sanatıdır. Teşbih sanatının dört temel unsuru vardır:
  • Benzeyen: Zayıf olan, benzetilen. (Örnekte: asker)
  • Kendisine Benzetilen: Güçlü olan, benzetme yapılan. (Örnekte: aslan)
  • Benzetme Yönü: Ortak özellik. (Örnekte: güçlülük)
  • Benzetme Edatı: Genellikle "gibi", "sanki", "adeta" gibi kelimeler. (Örnekte: gibi)

  Soruda bahsedilen "benzeyen ve kendisine benzetilen unsurlar arasında kurulan ilişki" tam olarak teşbih sanatının temelini oluşturur.

• D) Mübalağa (Abartma): Bir olayı, durumu veya özelliği olduğundan çok daha büyük veya çok daha küçük gösterme sanatıdır. Örneğin, "Bir ah çeksem dağı taşı eritir." cümlesinde abartma vardır. Bu da benzetme ilişkisinden farklıdır.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, benzeyen ve kendisine benzetilen unsurlar arasındaki ilişkiyi temel alan edebî sanat teşbih sanatıdır.

Cevap C seçeneğidir.