🎓 Kafiye şeması (Düz, Çapraz, Sarmal) Test 1 - Ders Notu
Bu test, şiirdeki kafiye düzenlerini (düz, çapraz, sarmal) tanıma ve ayırt etme becerilerinizi ölçmeyi amaçlamaktadır. Aşağıdaki notlar, testi çözerken size yardımcı olacaktır.
📌 Kafiye Nedir?
Kafiye, şiirde dizelerin sonlarındaki ses benzerliğidir. Anlamı ve ahengi güçlendirir.
- Dize sonlarındaki seslerin benzerliğine denir.
- Şiirde ahenk unsurlarından biridir.
- Tam kafiye, yarım kafiye, zengin kafiye gibi çeşitleri vardır (bu testte bu ayrıntılara girilmemektedir).
💡 İpucu: Kafiye şemasını bulmak için dizelerin sonlarındaki kelimelerin seslerini karşılaştırın.
📌 Düz Kafiye (aa bb cc dd...)
Düz kafiyede, aynı harfle gösterilen dizeler birbiriyle kafiyelidir. Genellikle dörtlüklerde görülür.
- İlk dize ikinci dizeyle, üçüncü dize dördüncü dizeyle kafiyelidir.
- Örnek:
Bahçede güller açmış (a)
Kokuları etrafa saçmış (a)
Arılar konmuş dallara (b)
Bal yapmak için buralara (b)
⚠️ Dikkat: Düz kafiyede ardışık dizeler kafiyeli olmalıdır.
📌 Çapraz Kafiye (abab cdcd efef...)
Çapraz kafiyede, birinci dize üçüncü dizeyle, ikinci dize dördüncü dizeyle kafiyelidir.
- Birinci ve üçüncü dizelerin sonları benzer seslerden oluşur.
- İkinci ve dördüncü dizelerin sonları benzer seslerden oluşur.
- Örnek:
Deniz kenarında yürürken (a)
Martılar uçuşur havada (b)
Güneş batarken derinden (a)
Huzur bulurum bu anıda (b)
💡 İpucu: Çapraz kafiyede dizeler "bir o, bir bu" şeklinde kafiyelenir.
📌 Sarmal Kafiye (abba cddc effe...)
Sarmal kafiyede, birinci dize dördüncü dizeyle, ikinci dize üçüncü dizeyle kafiyelidir. Dizeler birbirini sarar gibi bir düzen oluşturur.
- Birinci ve dördüncü dizelerin sonları benzer seslerden oluşur.
- İkinci ve üçüncü dizelerin sonları benzer seslerden oluşur.
- Örnek:
Yine bir bahar geldi (a)
Açtı bütün çiçekler (b)
Güzelleşti her yer (b)
Yeşillendi tüm vadi (a)
⚠️ Dikkat: Sarmal kafiye, çapraz kafiyeye göre daha karmaşık bir yapıya sahiptir.
