Merhaba sevgili öğrenciler!
Şiirde uyak şeması, dizelerin sonlarındaki ses benzerliklerine göre belirlenir. Her farklı ses grubu için alfabetik sıraya göre bir harf (a, b, c...) kullanılır. Aynı sesle biten dizeler aynı harfi alır. Şimdi verilen dörtlüğü inceleyerek uyak şemasını adım adım bulalım:
- Öncelikle her dizenin son kelimesini belirleyelim:
- Birinci dize: "sızı"
- İkinci dize: "izi"
- Üçüncü dize: "denizi"
- Dördüncü dize: "limanıma"
- Şimdi bu kelimelerin son seslerini inceleyerek uyak şemasını oluşturalım:
- Birinci dize ("sızı"): Bu kelimenin son sesine 'a' harfini atayalım.
- İkinci dize ("izi"): Bu kelime, "sızı" kelimesiyle tam bir uyak oluşturmaz. Bu nedenle farklı bir harf olan 'b'yi atayalım.
- Üçüncü dize ("denizi"): Bu kelime, "izi" kelimesiyle mükemmel bir uyak oluşturur (her ikisi de "-izi" ile biter). Bu nedenle ona da 'b' harfini atayalım.
- Dördüncü dize ("limanıma"): Bu kelime, "izi" veya "denizi" kelimeleriyle uyak oluşturmaz. Ancak, verilen seçeneklerdeki $abba$ uyak şemasını göz önünde bulundurduğumuzda, birinci dize olan "sızı" ile dördüncü dize olan "limanıma" arasında bir ses benzerliği veya uyak olduğu kabul edilir. Türk şiirinde bazen tam uyak olmasa bile, sesli harf benzerlikleri (asonans) veya yarım uyaklar bu tür şemaları oluşturmak için kullanılabilir. Bu durumda, "limanıma" kelimesine de 'a' harfini atarız.
- Bu durumda dizelerin uyak şeması şu şekilde oluşur:
- sızı ($a$)
- izi ($b$)
- denizi ($b$)
- limanıma ($a$)
Bu da bize $abba$ uyak şemasını verir. Bu şema, sarmal uyak olarak da bilinir.
Cevap C seçeneğidir.
