Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ile" kelimesi edat görevinde kullanılmıştır?
A) Anneannem ile dedem bize gelecek.
B) Şeker ile unu karıştırdı.
C) Hız ile akan nehir görülmeye değerdi.
D) Kitap ile defterini çantasına koydu.
Merhaba sevgili öğrenciler!
"İle" kelimesinin edat mı yoksa bağlaç mı olduğunu anlamak için genellikle yerine "ve" kelimesini koymayı deneriz. Eğer "ile" yerine "ve" koyduğumuzda cümlenin anlamı bozulmuyor ve cümle hala doğru oluyorsa, o zaman "ile" bağlaç görevindedir. Eğer "ve" koyduğumuzda cümlenin anlamı bozuluyor veya cümle anlamsız hale geliyorsa, o zaman "ile" edat görevindedir.
Şimdi seçenekleri bu kurala göre inceleyelim:
- A) Anneannem ile dedem bize gelecek.
- Burada "ile" kelimesi "anneannem" ve "dedem" kelimelerini birbirine bağlıyor.
- Yerine "ve" koyalım: "Anneannem ve dedem bize gelecek." Cümlenin anlamı bozulmuyor.
- Bu durumda "ile" kelimesi bağlaç görevindedir.
- B) Şeker ile unu karıştırdı.
- Burada "ile" kelimesi "şeker" ve "unu" kelimelerini birbirine bağlıyor.
- Yerine "ve" koyalım: "Şeker ve unu karıştırdı." Cümlenin anlamı bozulmuyor.
- Bu durumda "ile" kelimesi bağlaç görevindedir.
- C) Hız ile akan nehir görülmeye değerdi.
- Burada "ile" kelimesi "hız" kelimesini "akan" kelimesiyle ilişkilendiriyor ve nehrin akış biçimini (nasıl aktığını) belirtiyor.
- Yerine "ve" koyalım: "Hız ve akan nehir görülmeye değerdi." Cümlenin anlamı bozuluyor ve anlamsız hale geliyor.
- Bu durumda "ile" kelimesi edat görevindedir. (Buradaki "ile", "hızla" şeklinde de kullanılabilir ve bir durum/vasıta edatıdır.)
- D) Kitap ile defterini çantasına koydu.
- Burada "ile" kelimesi "kitap" ve "defterini" kelimelerini birbirine bağlıyor.
- Yerine "ve" koyalım: "Kitap ve defterini çantasına koydu." Cümlenin anlamı bozulmuyor.
- Bu durumda "ile" kelimesi bağlaç görevindedir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "ile" kelimesinin sadece C seçeneğinde edat görevinde kullanıldığını görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
