Program geliştirme sürecinde "ihtiyaç belirleme" aşamasında aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmaz?
A) Delphi tekniği
B) Ölçme araçları geliştirme
C) Gözlem
D) İhtiyaç değerlendirme anketleri
Program geliştirme sürecindeki "ihtiyaç belirleme" aşaması, mevcut durum ile arzu edilen durum arasındaki farkı (ihtiyacı) tespit etme sürecidir. Bu aşamada, programın kimler için, hangi amaçla ve hangi eksiklikleri gidermek üzere hazırlanacağını anlamak esastır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Delphi tekniği: Bu teknik, belirli bir konuda uzman kişilerin görüşlerini sistematik bir şekilde toplayarak bir uzlaşmaya varmayı amaçlar. Uzmanların gelecekteki ihtiyaçlar, mevcut sorunlar veya öncelikler hakkındaki fikirleri, program geliştirme sürecinde önemli bir ihtiyaç kaynağı olabilir. Dolayısıyla, ihtiyaç belirlemede kullanılan etkili bir yöntemdir.
- B) Ölçme araçları geliştirme: Ölçme araçları (testler, anketler, gözlem formları vb.) geliştirme süreci, genellikle programın etkililiğini değerlendirmek veya belirli beceri/bilgi düzeylerini ölçmek için yapılır. İhtiyaç belirleme aşamasında mevcut durumu tespit etmek için mevcut ölçme araçları kullanılabilir veya yeni araçlara ihtiyaç duyulabilir, ancak "ölçme araçları geliştirme" eylemi başlı başına bir ihtiyaç belirleme yöntemi değildir. Bu, daha çok verilerin nasıl toplanacağına dair teknik bir adımdır veya programın sonunda öğrenci başarısını ölçmek için yapılır. İhtiyaç belirleme, bu araçları *kullanarak* veri toplama ve analiz etme sürecini içerir, ancak araçların *geliştirilmesi* doğrudan ihtiyacı belirleyen bir yöntem değildir.
- C) Gözlem: Hedef kitlenin (öğrenciler, öğretmenler, çalışanlar vb.) davranışlarını, çalışma ortamlarını veya mevcut uygulamalarını doğrudan izleyerek eksiklikleri, sorunları veya ihtiyaçları tespit etme yöntemidir. Örneğin, öğrencilerin derste karşılaştığı zorlukları gözlemlemek bir ihtiyaç belirleme yöntemidir. Dolayısıyla, ihtiyaç belirlemede kullanılır.
- D) İhtiyaç değerlendirme anketleri: Belirli bir konuda hedef kitlenin (öğrenciler, veliler, öğretmenler, işverenler vb.) görüşlerini, beklentilerini, eksikliklerini veya önceliklerini öğrenmek amacıyla hazırlanan yazılı soru formlarıdır. Bu anketler, geniş kitlelerden sistematik veri toplamak için çok yaygın olarak kullanılır ve doğrudan ihtiyaç belirlemeye yöneliktir. Dolayısıyla, ihtiyaç belirlemede kullanılır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Delphi tekniği, gözlem ve ihtiyaç değerlendirme anketleri doğrudan ihtiyaç belirleme aşamasında kullanılan yöntemlerdir. Ancak "ölçme araçları geliştirme" eylemi, ihtiyaç belirleme aşamasının bir yöntemi olmaktan ziyade, veri toplama veya değerlendirme aşamalarında başvurulan teknik bir süreçtir.
Cevap B seçeneğidir.