Merhaba sevgili öğrenciler!
Mayoz bölünme, canlılarda üreme hücrelerinin (gametlerin) oluşumunu sağlayan çok özel bir hücre bölünmesi türüdür. Bu bölünmenin en önemli özelliklerinden biri, kromozom sayısını yarıya indirmesi ve böylece türün kromozom sayısının nesiller boyu sabit kalmasını sağlamasıdır. Şimdi sorumuzda geçen kromozom sayısının yarıya indiği evreyi adım adım inceleyelim.
- Mayoz Bölünmenin Amacı: Mayoz bölünmenin temel amacı, diploid (2n) kromozomlu bir ana hücreden, haploit (n) kromozomlu dört yavru hücre oluşturmaktır. Bu süreç, iki ana aşamada gerçekleşir: Mayoz I ve Mayoz II.
- Mayoz I: Bu aşama, kromozom sayısının yarıya indiği ve genetik çeşitliliğin sağlandığı kritik evreleri içerir.
- Profaz I: Homolog kromozomlar bir araya gelerek tetratları oluşturur ve krossing-over (parça değişimi) gerçekleşebilir. Kromozom sayısı hala başlangıçtaki gibidir (2n).
- Metafaz I: Homolog kromozom çiftleri (tetratlar) hücrenin ekvator düzlemine karşılıklı olarak dizilir. Kromozom sayısı hala 2n'dir.
- Anafaz I: İşte bu evre, sorumuzun cevabını barındırıyor! Anafaz I'de, homolog kromozomlar birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Her bir kutba çekilen kromozom sayısı, başlangıçtaki ana hücrenin kromozom sayısının yarısı kadardır. Örneğin, 2n kromozomlu bir hücrede, her kutba n kromozom gider. Bu kromozomlar hala iki kromatitlidir. Bu ayrılma, kromozom sayısının yarıya inmesini sağlar.
- Telofaz I: Zıt kutuplara ulaşan kromozomların etrafında çekirdek zarı oluşur ve sitoplazma bölünmesi (sitokinez) ile iki yeni hücre oluşur. Bu hücreler haploittir (n kromozomlu), ancak her kromozom iki kromatitlidir.
- Mayoz II: Bu aşama, mitoz bölünmeye benzer ve Mayoz I sonunda oluşan haploit hücrelerdeki kardeş kromatitlerin ayrılmasını sağlar. Kromozom sayısı bu aşamada yarıya inmez.
- Profaz II, Metafaz II, Anafaz II, Telofaz II: Bu evrelerde kardeş kromatitler ayrılır ve sonuçta dört adet haploit (n kromozomlu) ve tek kromatitli yavru hücre oluşur. Anafaz II'de kardeş kromatitler ayrıldığında, her kromatit bağımsız bir kromozom olarak sayıldığı için geçici bir kromozom sayısı artışı gözlenir, ancak hücrenin haploit yapısı korunur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, kromozom sayısının yarıya indiği temel evre, homolog kromozomların birbirinden ayrıldığı Anafaz I evresidir.
Cevap A seçeneğidir.
