Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözmek için mayoz bölünmenin evrelerini ve her evrede neler olduğunu dikkatlice hatırlayalım. Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda gamet (üreme hücreleri) oluşumunu sağlayan, kromozom sayısını yarıya indiren ve genetik çeşitliliği artıran iki aşamalı bir süreçtir: Mayoz I ve Mayoz II.
İşte mayoz bölünmenin ana evrelerinde gerçekleşenler:
- Profaz I: Kromozomlar yoğunlaşır ve belirginleşir. Homolog kromozomlar bir araya gelerek eşleşir (sinapsis) ve krossing-over (parça değişimi) gerçekleşebilir. Çekirdek zarı ve çekirdekçik eriyerek kaybolur, iğ iplikleri oluşmaya başlar.
- Metafaz I: Homolog kromozom çiftleri, hücrenin ekvator düzleminde karşılıklı olarak dizilir. Her bir homolog kromozom çifti, iğ ipliklerine bağlanır.
- Anafaz I: Homolog kromozomlar birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Bu evrede dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, kardeş kromatitlerin ayrılmamasıdır; her kromozom hala iki kardeş kromatitten oluşur.
- Telofaz I: Her kutupta haploit sayıda (n) kromozom bulunur. Kromozomlar gevşeyebilir, çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşabilir. Sitokinez (sitoplazma bölünmesi) ile iki haploit hücre oluşur.
- Profaz II: Mayoz I sonunda oluşan haploit hücrelerde çekirdek zarı tekrar erir ve iğ iplikleri yeniden oluşur.
- Metafaz II: Her bir hücredeki kardeş kromatitler, hücrenin ekvator düzleminde tek sıra halinde dizilir. İğ iplikleri, kardeş kromatitlerin sentromerlerine bağlanır.
- Anafaz II: İşte bu evrede, sentromerleri ayrılan kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Artık her bir ayrılan kromatit, bağımsız bir kromozom olarak kabul edilir. Bu olay, mitoz bölünmenin anafaz evresine benzer.
- Telofaz II: Her kutupta kromozomlar toplanır, çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşur. İğ iplikleri kaybolur. Sitokinez ile toplam dört haploit (n) hücre meydana gelir.
Şimdi sorumuzdaki ifadeyi ve seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
Soru bizden "kromatitlerin ayrılarak zıt kutuplara çekildiği evreyi" bulmamızı istiyor.
- A) Anafaz II: Yukarıdaki açıklamalarımızda da gördüğümüz gibi, Anafaz II evresinde kardeş kromatitler sentromerlerinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Bu, sorunun tam olarak aradığı olaydır.
- B) Anafaz I: Bu evrede homolog kromozomlar birbirinden ayrılır, kardeş kromatitler değil. Kardeş kromatitler hala sentromerlerinden bağlı kalır.
- C) Metafaz II: Bu evrede kardeş kromatitler hücrenin ekvator düzleminde tek sıra halinde dizilirler, ancak henüz ayrılmamışlardır.
- D) Profaz I: Bu evrede kromozomlar yoğunlaşır, homolog kromozomlar eşleşir ve krossing-over gerçekleşebilir. Kromatit ayrılması bu evrede gerçekleşmez.
Bu bilgiler ışığında, kromatitlerin ayrılarak zıt kutuplara çekildiği evre Anafaz II'dir.
Cevap A seçeneğidir.
