Bir tarih araştırmacısı, İstanbul'un fethi hakkında çalışırken önce döneme ait Osmanlı ve Bizans kaynaklarını topluyor, sonra bu kaynakları askeri, siyasi ve sosyal açılardan sınıflandırıyor. Daha sonra kaynakların güvenilirliğini sorgulayıp çelişkileri tespit ediyor ve en son olarak tüm verileri birleştirerek yorumlama yapıyor.
Bu araştırmacının izlediği sıralama 5T kuralına göre aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tarama - Tasnif - Tenkit - Tahlil - Terkip
B) Tasnif - Tarama - Tenkit - Tahlil - Terkip
C) Tarama - Tasnif - Tahlil - Tenkit - Terkip
D) Tasnif - Tarama - Tahlil - Tenkit - Terkip
Merhaba sevgili öğrenciler!
Tarih araştırmalarında izlenen bilimsel yöntem, belirli adımlardan oluşur. Bu adımlar, "5T Kuralı" olarak bilinen bir sıralamayla özetlenir. Şimdi, sorumuzdaki tarih araştırmacısının adımlarını bu 5T kuralıyla eşleştirelim:
- 1. Tarama (Kaynak Arama): Bir araştırmacı, öncelikle konuyla ilgili tüm kaynakları (kitaplar, belgeler, arşiv kayıtları vb.) bulmaya ve toplamaya çalışır. Sorumuzdaki araştırmacı da "önce döneme ait Osmanlı ve Bizans kaynaklarını topluyor" diyerek bu adımı gerçekleştirmiştir.
- 2. Tasnif (Sınıflandırma): Toplanan kaynaklar çok çeşitli olabilir. Bu kaynaklar, konularına, türlerine, yazıldığı döneme veya içeriklerine göre düzenlenir ve sınıflandırılır. Araştırmacımız, "sonra bu kaynakları askeri, siyasi ve sosyal açılardan sınıflandırıyor" ifadesiyle bu adımı uygulamıştır.
- 3. Tenkit (Eleştiri/Değerlendirme): Toplanan ve sınıflandırılan her kaynak doğru veya güvenilir olmayabilir. Bu adımda kaynakların orijinalliği, yazıldığı dönem, yazarının tarafsızlığı ve içeriğindeki bilgilerin doğruluğu sorgulanır, çelişkiler tespit edilir. Araştırmacımız, "Daha sonra kaynakların güvenilirliğini sorgulayıp çelişkileri tespit ediyor" diyerek bu kritik adımı atmıştır.
- 4. Tahlil (Çözümleme/Analiz): Güvenilir olduğu tespit edilen kaynaklardan elde edilen bilgiler, derinlemesine incelenir. Olaylar, kişiler, neden-sonuç ilişkileri ve gelişmeler ayrıntılı olarak çözümlenir. Bu adım, bilgilerin anlamlandırılması ve yorumlanması için temel oluşturur. Soru metninde bu adım açıkça belirtilmese de, bir sonraki adım olan Terkip'ten önce bilgilerin detaylıca incelenmesi (Tahlil) bilimsel bir zorunluluktur.
- 5. Terkip (Sentez/Birleştirme): Çözümlenen ve anlamlandırılan tüm bilgiler bir araya getirilerek, olayın veya konunun bütünsel bir resmi oluşturulur. Farklı kaynaklardan gelen bilgiler birleştirilerek yeni bir yorum, açıklama veya tarihsel anlatı ortaya konur. Araştırmacımız, "en son olarak tüm verileri birleştirerek yorumlama yapıyor" ifadesiyle bu son adımı tamamlamıştır.
Bu sıralamayı takip ettiğimizde, araştırmacının izlediği yolun Tarama - Tasnif - Tenkit - Tahlil - Terkip olduğunu görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
