Cümlenin ögeleri KPSS çıkmış sorular Test 2

4. "Yarınki önemli toplantı için bütün hazırlıklarını tamamlamış." cümlesinin ögeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) Zarf Tümleci - Dolaylı Tümleç - Nesne - Yüklem
B) Dolaylı Tümleç - Özne - Yüklem
C) Zarf Tümleci - Nesne - Yüklem
D) Dolaylı Tümleç - Nesne - Yüklem

Merhaba sevgili öğrenciler! Cümle ögelerini bulmak, cümlenin anlamını daha iyi kavramamızı sağlayan önemli bir beceridir. Şimdi verilen cümleyi adım adım inceleyelim ve ögelerini doğru bir şekilde belirleyelim.

• 1. Yüklemi Bulalım:

  Cümledeki işi, oluşu veya durumu bildiren temel öge yüklemdir. Yüklem genellikle cümlenin sonunda bulunur.

  Cümlemiz: "Yarınki önemli toplantı için bütün hazırlıklarını tamamlamış."

  Burada "tamamlamış" kelimesi, yapılan işi bildirdiği için yüklemdir.

• 2. Özneyi Bulalım:

  Yükleme "Kim?" veya "Ne?" sorularını sorarak özneyi buluruz. Özneyi bulmak için önce yüklemi doğru belirlemek çok önemlidir.

  "Tamamlamış" yüklemine "Kim tamamlamış?" diye sorduğumuzda, cümlede açıkça belirtilen bir özne yoktur. Bu durumda öznemiz "O" (gizli özne) olur. Gizli özne, cümle ögeleri sıralamasında genellikle yer almaz.

• 3. Nesneyi Bulalım:

  Yükleme sorulan "Neyi?" veya "Ne?" (belirtisiz nesne için) sorularıyla nesneyi buluruz.

  "Tamamlamış" yüklemine "Neyi tamamlamış?" diye sorduğumuzda cevabımız "bütün hazırlıklarını" olur. Bu bir belirtili nesnedir.

• 4. Dolaylı Tümleci Bulalım:

  Yükleme sorulan "Kime?", "Kimde?", "Kimden?", "Nereye?", "Nerede?", "Nereden?", "Neye?", "Neyde?", "Neyden?" sorularıyla dolaylı tümleci buluruz.

  "Tamamlamış" yüklemine "Ne için tamamlamış?" veya "Neye yönelik tamamlamış?" diye sorduğumuzda cevabımız "Yarınki önemli toplantı için" olur. "İçin" edatı ile kurulan bu öbek, burada bir amaç veya yönelme bildirdiği için dolaylı tümleç görevindedir. Bazı durumlarda "için" edatı zarf tümleci oluştursa da, bu cümlede hazırlıkların "toplantıya yönelik" yapıldığını belirttiği için dolaylı tümleç olarak kabul edilir.

• 5. Zarf Tümlecini Bulalım:

  Yükleme sorulan "Nasıl?", "Ne zaman?", "Niçin?", "Ne kadar?", "Ne ile?", "Kiminle?" gibi sorularla zarf tümlecini buluruz. Cümlemizde yukarıdaki ögeleri belirledikten sonra başka bir zarf tümleci kalmamıştır.

Şimdi bulduğumuz ögeleri sıralayalım:

• Yarınki önemli toplantı için (Dolaylı Tümleç)
• bütün hazırlıklarını (Nesne)
• tamamlamış (Yüklem)

Bu sıralama, seçeneklerdeki D şıkkı ile birebir örtüşmektedir.

Cevap D seçeneğidir.