8. "Ağlayan çocuğu teselli etmek için elinden geleni yaptı."
Bu cümledeki fiilimsilerin türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
A) sıfat-fiil - isim-fiil
B) isim-fiil - sıfat-fiil
C) zarf-fiil - isim-fiil
D) sıfat-fiil - zarf-fiil
Sevgili öğrenciler, bu soruda fiilimsilerin (eylemsilerin) türlerini doğru bir şekilde tespit etmemiz isteniyor. Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak fiil özelliğini yitirip cümlede isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen sözcüklerdir. Haydi, cümlemizi adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümlemizi tekrar okuyalım: "Ağlayan çocuğu teselli etmek için elinden geleni yaptı."
- Cümledeki fiil kök veya gövdelerini arayalım ve bunlara gelen fiilimsi eklerini bulalım.
- İlk olarak "ağlayan" kelimesine bakalım. Bu kelime "ağlamak" fiilinden türemiştir ve "-an" ekini almıştır. "Ağlayan çocuk" derken, "çocuk" ismini nitelemektedir. Hangi çocuk? Ağlayan çocuk. Fiillere gelerek onları sıfat yapan bu ekler (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş) sıfat-fiil (ortaç) ekleridir. Dolayısıyla "ağlayan" kelimesi bir sıfat-fiildir.
- Şimdi de "teselli etmek" ifadesindeki "etmek" kelimesine bakalım. "Etmek" kelimesi "et-" fiil kökünden türemiştir ve "-mek" ekini almıştır. Fiillere gelerek onları isim yapan bu ekler (-ma, -ış, -mak) isim-fiil (mastar) ekleridir. Burada "teselli etmek" birleşik fiilinin isim-fiil hali kullanılmıştır. Dolayısıyla "etmek" kelimesi bir isim-fiildir.
- Cümledeki fiilimsileri sırasıyla bulduk: "ağlayan" (sıfat-fiil) ve "etmek" (isim-fiil).
- Bu sıralama seçeneklerdeki A şıkkı ile uyuşmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.
