Soru:
Aşağıdaki cümlede yer alan "çalışması" kelimesinin türünü belirleyiniz ve nedenini açıklayınız.
"Öğrencinin sınavlara çalışması gerekiyor."
Çözüm:
💡 Bu kelime bir fiilimsi mi yoksa türemiş bir isim mi? Gelin birlikte inceleyelim.
- ➡️ 1. Adım: Kök "çalış-" fiilidir ve fiilden isim yapan "-ma" eki ile iyelik eki ("-sı") almıştır.
- ➡️ 2. Adım: Fiilimsi olabilmesi için bir yan cümle oluşturması gerekir. Bu cümlenin öznesi "Öğrencinin"dir ve yüklem "gerekiyor"dur. "çalışması" ifadesi, öznenin yapması gereken bir eylemi ifade eder.
- ➡️ 3. Adım: Bu eylem, henüz yapılmamış, gerçekleşmesi beklenen bir fiildir. Yani "çalışma" fiilinin kendisini hissettirir.
- ➡️ 4. Adım: Kalıcı bir isim olsaydı (örneğin "iş yerindeki çalışması"), somut bir ürün veya süreç ismi olurdu. Burada ise doğrudan bir eylem bildirir.
✅ Sonuç: "Çalışması" kelimesi bu cümlede bir fiilimsidir (isim-fiil). Çünkü bir eylemi isimleştirerek yan cümlecik kurmuştur.
