Soru:
Aşağıdaki cümlede yer alan "çakmak" sözcüğünün türünü belirleyiniz.
"Ateşi yakabilmek için çakmak kullandı."
Çözüm:
🧠 Bu soruyu çözmek için sözcüğün anlamına ve cümle içindeki işlevine odaklanalım.
- ➡️ 1. Adım: Sözcüğün cümledeki görevini belirleyelim. "Çakmak", "kullandı" fiilinin nesnesi konumundadır. Yani "neyi kullandı?" sorusuna cevap verir: çakmak. Bu, onun bir ad görevinde olduğunu gösterir.
- ➡️ 2. Adım: Fiilimsi olabilir mi? Fiilimsi, fiilden türeyen ama fiil gibi çekimlenmeyen sözcüktür. "Çak-mak" fiiline "-mak" isim-fiil eki getirilirse "çakmak" (örneğin, "Bu taşı çakmak zordur") şeklinde bir fiilimsi olur. Ancak bu cümledeki "çakmak", bir eylem değil, somut bir nesnenin adıdır.
- ➡️ 3. Adım: Kalıcı isim mi? Evet. "Çakmak" artık Türkçede ateş yakmaya yarayan aletin kalıcı adı haline gelmiştir. Fiil kökünden türemiş olsa da artık eylem anlamı taşımaz, bir varlığın adıdır.
✅ Sonuç: "çakmak" sözcüğü bu cümlede kalıcı isimdir.
