Soru:
Aşağıdaki cümlede yer alan "okuma" sözcüğünün türünü belirleyiniz.
"Okuma yazma öğrenmek her çocuğun hakkıdır."
Çözüm:
📚 Bu örnek, kalıcı isim ve fiilimsi ayrımının en net görüldüğü durumlardan biridir.
- ➡️ 1. Adım: Sözcüğün cümledeki konumuna bakalım. "Okuma", "yazma" sözcüğü ile eş görevli ve bağlı olarak kullanılmıştır. "Öğrenmek" fiilinin nesnesi konumundadır ("neyi öğrenmek?" -> okuma yazma). Bu, bir isim görevi olduğunu gösterir.
- ➡️ 2. Adım: Fiilimsi olup olmadığını test edelim. Fiilimsi, "-ma" eki alsa da (isim-fiil) burada bir eylem anlamı taşımaz. Buradaki "okuma", belirli bir becerinin, bir kavramın adıdır. Tıpkı "koşma, yüzme" gibi bir spor dalı adı olabildiği gibi, burada da bir beceri alanının adıdır.
- ➡️ 3. Adım: Karşılaştırma yapalım: "Okumaya vakit ayırmalısın." cümlesindeki "okumaya" bir fiilimsidir (isim-fiil) çünkü "okuma eylemi yapmaya" anlamı vardır. Ancak sorudaki cümlede "okuma", dilde kalıcı bir terim, bir kavram adıdır.
✅ Sonuç: "okuma" sözcüğü bu cümlede kalıcı isimdir.
