Bir öğretmen, sınıfta sürekli bağırarak konuşan öğrencisine hiç tepki vermiyor, davranışı görmezden geliyorsa bu hangi müdahale yöntemidir?
A) Sönme
B) Sözel uyarma
C) Mola
D) Fiziksel engelleme
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir öğretmenin, sınıfta sürekli bağırarak konuşan öğrencisine karşı sergilediği bir müdahale yöntemi sorulmaktadır. Öğretmen, bu davranışa hiç tepki vermeyerek, yani davranışı görmezden gelerek bir yöntem uygulamaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Sönme (Extinction): Bu yöntem, istenmeyen bir davranışın ortaya çıkmasını sağlayan pekiştirecin (ödülün, dikkatin veya herhangi bir olumlu sonucun) ortadan kaldırılmasıyla davranışın zamanla azalmasını ve sonunda tamamen ortadan kalkmasını hedefler. Bir öğrenci bağırarak konuşuyorsa ve bu davranışıyla öğretmenin veya arkadaşlarının dikkatini çekiyorsa, bu dikkat öğrenci için bir pekiştireç olabilir. Öğretmenin bu davranışı görmezden gelmesi, yani öğrencinin bağırmasına tepki vermemesi, bu pekiştireci ortadan kaldırmak anlamına gelir. Böylece öğrenci, bağırmanın artık işe yaramadığını (dikkat çekmediğini) fark eder ve zamanla bu davranışı bırakır.
- Sözel uyarma: Bu, öğretmenin öğrenciye "Bağırma!", "Sessiz ol!" gibi sözlü bir tepki vermesidir. Soru metninde öğretmenin "hiç tepki vermediği" belirtildiği için bu seçenek doğru olamaz. Çünkü sözel uyarı, bir tepki vermektir.
- Mola (Time-out): Mola, öğrencinin istenmeyen bir davranış sergilediğinde, pekiştirici ortamdan (örneğin sınıftan veya etkinliğin yapıldığı yerden) kısa süreliğine uzaklaştırılmasıdır. Bu, davranışı görmezden gelmekten farklı, aktif bir uzaklaştırma eylemidir.
- Fiziksel engelleme: Bu yöntem, öğrencinin istenmeyen bir davranışı yapmasını fiziksel olarak engellemektir (örneğin, bir nesneye zarar vermesini elini tutarak engellemek). Soru metnindeki durumla hiçbir ilgisi yoktur.
Görüldüğü gibi, öğretmenin öğrencinin bağırma davranışını görmezden gelmesi, bu davranışın pekiştirecini (öğretmenin dikkatini) ortadan kaldırma amacı taşır. Bu da tam olarak sönme yönteminin tanımıdır.
Cevap A seçeneğidir.
