Lise öğrencisi Zeynep, "Bir eylemin ahlaki olup olmadığını anlamak için, o eylemin toplumdaki genel kurallara uygun olup olmadığına bakarım." demektedir. Zeynep'in bu ifadesi, Kohlberg'in ahlak gelişim kuramının hangi düzey ve evresi ile örtüşmektedir?
A) Gelenek öncesi düzey - Saf çıkarcı eğilim
B) Geleneksel düzey - Kanun ve düzen eğilimi
C) Geleneksel düzey - İyi çocuk eğilimi
D) Gelenek sonrası düzey - Sosyal sözleşme eğilimi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, ahlaki gelişimimizi anlamak için çok önemli bir kuram olan Kohlberg'in Ahlak Gelişim Kuramı ile ilgili. Zeynep'in ifadesini adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Zeynep'in İfadesini Anlayalım: Zeynep, bir eylemin ahlaki olup olmadığını anlamak için "o eylemin toplumdaki genel kurallara uygun olup olmadığına" baktığını söylüyor. Burada anahtar kelimeler "toplumdaki genel kurallar" ve "uygunluk"tur. Yani Zeynep, ahlakı, bireysel çıkarına göre değil, toplumun koyduğu yerleşik kurallara ve yasalara göre tanımlıyor.
- Kohlberg'in Ahlak Gelişim Kuramını Hatırlayalım: Kohlberg, ahlaki gelişimi üç ana düzey ve her düzeyde ikişer evre olmak üzere toplam altı evrede açıklar.
- Gelenek Öncesi Düzey: Ahlak, bireysel sonuçlara (ceza veya ödül) göre belirlenir.
- Geleneksel Düzey: Ahlak, toplumsal beklentilere, kurallara ve yasalara uygunluğa göre belirlenir.
- Gelenek Sonrası Düzey: Ahlak, evrensel ilkelere ve kişisel etik değerlere göre belirlenir.
- Zeynep'in İfadesini Düzeylerle Eşleştirelim: Zeynep'in "toplumdaki genel kurallar" ifadesi, doğrudan Geleneksel Düzey'e işaret eder. Çünkü bu düzeyde birey, toplumun beklentilerine ve kurallarına uymayı önemser.
- Geleneksel Düzeydeki Evreleri İnceleyelim:
- İyi Çocuk Eğilimi (Evre 3): Bu evrede birey, başkaları tarafından iyi bir insan olarak görülmek, onaylanmak ve beklentileri karşılamak için hareket eder. "İyi çocuk" olmak önemlidir.
- Kanun ve Düzen Eğilimi (Evre 4): Bu evrede birey, toplumsal düzeni korumak, yasalara ve kurallara uymak gerektiğini düşünür. Kurallar ve yasalar, toplumun işleyişi için mutlak ve değiştirilemez olarak görülür. "Kanun kanundur" anlayışı hakimdir.
- Zeynep'in İfadesini Evrelerle Eşleştirelim: Zeynep'in "eylemin toplumdaki genel kurallara uygun olup olmadığına bakarım" demesi, sadece başkalarını memnun etmekten (İyi Çocuk Eğilimi) öte, toplumsal düzeni sağlayan genel kurallara ve yasalara uyma zorunluluğunu vurgular. Bu durum, Kanun ve Düzen Eğilimi'nin temel özelliğidir. Birey, toplumun işleyişi için kurallara uymayı ahlaki bir görev olarak görür.
- Diğer Seçenekleri Neden Eledik?
- A) Gelenek öncesi düzey - Saf çıkarcı eğilim: Zeynep kendi çıkarından bahsetmiyor, toplumsal kurallara uygunluktan bahsediyor.
- C) Geleneksel düzey - İyi çocuk eğilimi: Zeynep sadece "iyi çocuk" olmaktan ziyade, daha geniş anlamda "toplumdaki genel kurallara" uygunluğu vurguluyor. Kanun ve Düzen eğilimi, İyi Çocuk eğiliminden daha kapsayıcı ve sistemseldir.
- D) Gelenek sonrası düzey - Sosyal sözleşme eğilimi: Zeynep mevcut kuralları sorgulamıyor veya toplumsal fayda için değiştirilebileceğini düşünmüyor. Sadece mevcut kurallara uygunluğa bakıyor.
Bu nedenle, Zeynep'in ifadesi Kohlberg'in ahlak gelişim kuramının Geleneksel Düzey - Kanun ve Düzen Eğilimi ile örtüşmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
