İşte istediğiniz formata uygun, ahlak gelişimi kuramları ders notu:
🎓 Ahlak gelişimi kuramları Test 2 - Ders Notu
Bu özet, Ahlak Gelişimi Kuramları Test 2 için hazırlanmıştır ve temel olarak Lawrence Kohlberg'in Ahlaki Gelişim Kuramı ve Carol Gilligan'ın eleştirileri ile ilgili kavramları kapsamaktadır.
📌 Lawrence Kohlberg'in Ahlaki Gelişim Kuramı
Kohlberg'in kuramı, ahlaki muhakemenin evrensel ve değişmez aşamalardan geçtiğini savunur. Bu aşamalar, bireyin ahlaki ikilemlere nasıl yaklaştığını ve çözüm ürettiğini gösterir.
- Ahlaki gelişim, belirli aşamalardan geçerek ilerler ve her aşama bir öncekinden daha karmaşık ve evrensel ahlaki prensiplere dayanır.
- Kohlberg, ahlaki gelişim aşamalarını belirlemek için ahlaki ikilemler (örneğin, Heinz ikilemi) kullanmıştır.
- Kuram, üç ana düzey ve her düzeyde ikişer aşama olmak üzere toplam altı aşamadan oluşur.
⚠️ Dikkat: Kohlberg'in kuramı, ahlaki muhakemenin evrenselliğini savunsa da, kültürel farklılıkları yeterince dikkate almadığı yönünde eleştiriler almıştır.
📌 Ahlaki Gelişim Düzeyleri ve Aşamaları
Kohlberg'in kuramında üç ana ahlaki gelişim düzeyi bulunur: Gelenek Öncesi, Geleneksel ve Gelenek Sonrası.
- Gelenek Öncesi Düzey: Ceza ve itaat odaklıdır. Birey, otorite figürlerinin koyduğu kurallara uyar.
- 1. Aşama: Ceza ve İtaat.
- 2. Aşama: Araçsal Amaç (çıkar odaklı).
- Geleneksel Düzey: Toplumsal beklentilere uyum esastır. Birey, başkalarının onayını kazanmaya ve toplumsal düzeni sürdürmeye çalışır.
- 3. Aşama: Kişilerarası Uyum (iyi çocuk/iyi kız).
- 4. Aşama: Yasa ve Düzen.
- Gelenek Sonrası Düzey: Evrensel ahlaki ilkelere dayalıdır. Birey, kendi ahlaki prensiplerini geliştirir ve bu prensiplere göre hareket eder.
- 5. Aşama: Sosyal Sözleşme.
- 6. Aşama: Evrensel Ahlaki İlkeler.
💡 İpucu: Her aşamanın temel motivasyonunu ve odak noktasını anlamak, ikilemleri çözerken doğru cevabı bulmanıza yardımcı olacaktır.
📌 Carol Gilligan'ın Eleştirileri ve Bakım Etiği
Carol Gilligan, Kohlberg'in kuramını cinsiyetçi olduğu gerekçesiyle eleştirmiştir. Gilligan, kadınların ahlaki muhakemesinin erkeklerden farklı olduğunu ve "bakım etiği" üzerine odaklandığını savunmuştur.
- Gilligan'a göre, Kohlberg'in kuramı erkeklerin ahlaki gelişimini temel alırken, kadınların ahlaki gelişimini yeterince temsil etmemektedir.
- Bakım etiği, ilişkileri sürdürme, başkalarına şefkat gösterme ve zarar vermekten kaçınma üzerine odaklanır.
- Gilligan, kadınların ahlaki muhakemesinin, evrensel ahlaki prensiplerden ziyade, özel durumlar ve ilişkiler bağlamında geliştiğini savunur.
⚠️ Dikkat: Gilligan'ın eleştirileri, ahlaki gelişim kuramlarının cinsiyet, kültür ve bağlam gibi faktörleri daha fazla dikkate alması gerektiğini vurgulamıştır.
📌 Bakım ve Adalet Etikleri
Bu iki etik yaklaşımı, ahlaki ikilemlere farklı açılardan bakmamızı sağlar.
- Adalet Etiği: Haklar, kurallar, eşitlik ve adalet ilkelerine odaklanır. Daha soyut ve evrenseldir.
- Bakım Etiği: İlişkiler, sorumluluklar, şefkat ve başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılık üzerine kuruludur. Daha somut ve bağlamsaldır.
💡 İpucu: Ahlaki bir ikilemi çözerken, hem adalet hem de bakım etiği perspektiflerini göz önünde bulundurmak, daha kapsamlı ve dengeli bir çözüm bulmanıza yardımcı olabilir.
