Sevgili öğrenciler,
Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Montesquieu'nün "Kanunların Ruhu" ve Kuvvetler Ayrılığı: Fransız düşünür Montesquieu, "Kanunların Ruhu" adlı eserinde devlet gücünün yasama (kanun yapma), yürütme (kanunları uygulama) ve yargı (kanunları yorumlama ve uygulama) olmak üzere üç ayrı kola ayrılması gerektiğini savunmuştur. Bu ilke, gücün tek elde toplanmasını engelleyerek keyfi yönetimi önlemeyi ve bireysel özgürlükleri güvence altına almayı amaçlar. Yani, devletin farklı organlarının birbirini denetlemesi ve dengelemesi esasına dayanır.
- Atatürk İlkeleri ve Kuvvetler Ayrılığı İlişkisi: Şimdi, Montesquieu'nün bu ilkesinin Atatürk'ün hangi temel ilkesiyle daha yakından ilişkili olduğunu düşünelim. Kuvvetler ayrılığı, bir devletin yönetim yapısını ve işleyişini düzenleyen, gücün kötüye kullanılmasını engelleyen bir mekanizmadır.
- A) Halkçılık: Halkçılık, egemenliğin millete ait olduğunu, herkesin kanun önünde eşit olduğunu ve sosyal adaleti savunur. Kuvvetler ayrılığı dolaylı olarak halkın egemenliğini korumaya hizmet etse de, doğrudan yönetim yapısıyla ilgilidir.
- B) Laiklik: Laiklik, devlet işleriyle din işlerinin birbirinden ayrılması, vicdan ve ibadet özgürlüğünün sağlanmasıdır. Kuvvetler ayrılığı ile doğrudan bir bağlantısı yoktur.
- C) Devletçilik: Devletçilik, özellikle ekonomik alanda devletin öncü ve düzenleyici rolünü ifade eder. Yönetim yapısıyla değil, ekonomi politikalarıyla ilgilidir.
- D) Cumhuriyetçilik: Cumhuriyetçilik, devlet yönetiminin millet egemenliğine dayandığı, yöneticilerin seçimle işbaşına geldiği ve belli bir süre için görev yaptığı bir yönetim biçimini ifade eder. Cumhuriyet yönetiminde, gücün tek elde toplanması yerine, farklı kurumlar arasında dağıtılması ve denetlenmesi esastır. Montesquieu'nün kuvvetler ayrılığı ilkesi, cumhuriyetin temel niteliklerinden olan hukukun üstünlüğünü, demokrasiyi ve özgürlükleri güvence altına almanın en önemli araçlarından biridir. Atatürk'ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti de bu ilkeyi benimseyerek, yasama, yürütme ve yargı organlarını birbirinden ayırmış ve bağımsızlıklarını sağlamıştır. Bu sayede, devletin keyfi uygulamalarının önüne geçilerek vatandaşların hak ve özgürlükleri korunmuştur. Dolayısıyla, kuvvetler ayrılığı ilkesi, cumhuriyet yönetiminin sağlam temeller üzerine oturmasında kritik bir rol oynamıştır.
Bu açıklamalar ışığında, Montesquieu'nün kuvvetler ayrılığı ilkesinin, Mustafa Kemal Atatürk'ün Cumhuriyetçilik ilkesinin şekillenmesinde ve uygulanmasında temel bir etkiye sahip olduğu açıktır.
Cevap D seçeneğidir.
