Abdülhak Hamit Tarhan'ın tiyatro eserleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Halka hitap etmek için sade bir dil kullanmıştır.
B) Eserlerini sahnelenmek üzere değil, okunmak üzere yazmıştır.
C) Geleneksel Türk tiyatrosunun etkisinde kalmıştır.
D) Toplumsal sorunları ele almada birinci dönem sanatçılarına benzer bir tutum sergilemiştir.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Abdülhak Hamit Tarhan, Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olup, özellikle tiyatro alanında yaptığı yeniliklerle tanınır. Şimdi soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- A) Halka hitap etmek için sade bir dil kullanmıştır.
- Abdülhak Hamit Tarhan, Tanzimat Dönemi'nin ikinci kuşağında yer alan bir sanatçıdır. Bu dönem sanatçıları, genellikle sanat için sanat anlayışını benimsemiş ve dilde sadeleşme yerine süslü, ağır bir dil kullanmayı tercih etmişlerdir. Abdülhak Hamit'in tiyatro eserlerinde de ağır, sanatlı ve şiirsel bir dil hâkimdir. Bu nedenle halkın kolayca anlayabileceği sade bir dil kullandığı söylenemez. Bu ifade yanlıştır.
- B) Eserlerini sahnelenmek üzere değil, okunmak üzere yazmıştır.
- Abdülhak Hamit Tarhan, tiyatroya birçok yenilik getirmiş, konuları genişletmiş ve Batılı anlamda dram ve trajediyi Türk edebiyatına sokmuştur. Ancak eserlerinin yapıları, çok sayıda sahne değişikliği, karmaşık olay örgüsü, kalabalık karakter kadrosu ve şiirsel, ağır dili nedeniyle sahnelenmesi oldukça güçtü. Dönemin tiyatro teknikleri ve imkanları düşünüldüğünde, bu eserlerin çoğu sahnelenmekten ziyade, edebi değeri ve okunurluğu ön planda tutularak kaleme alınmıştır. Bu durum, onun tiyatrolarının "okunmak için yazılmış tiyatrolar" olarak anılmasına neden olmuştur. Bu ifade doğrudur.
- C) Geleneksel Türk tiyatrosunun etkisinde kalmıştır.
- Abdülhak Hamit Tarhan ve genel olarak Tanzimat Dönemi sanatçıları, geleneksel Türk tiyatrosu (Karagöz, Orta Oyunu, Meddah) yerine Batılı anlamda tiyatroyu (dram, trajedi, komedi) Türk edebiyatına getirmeyi amaçlamışlardır. Abdülhak Hamit, bu alanda tamamen Batılı tarzda eserler vermiş, geleneksel tiyatronun etkisinden uzak durmuştur. Bu ifade yanlıştır.
- D) Toplumsal sorunları ele almada birinci dönem sanatçılarına benzer bir tutum sergilemiştir.
- Tanzimat Dönemi'nin birinci kuşağı sanatçıları (Şinasi, Namık Kemal gibi), tiyatroyu ve genel olarak edebiyatı toplumu eğitmek, toplumsal sorunlara dikkat çekmek (cahillik, görücü usulü evlilik, adalet gibi) için bir araç olarak görmüşlerdir. Ancak Abdülhak Hamit Tarhan'ın da içinde bulunduğu ikinci kuşak sanatçıları, "sanat için sanat" anlayışına daha yakın durmuş, bireysel duygulara, felsefi konulara ve aşk, ölüm, tabiat gibi evrensel temalara yönelmişlerdir. Toplumsal sorunları ele alma kaygısı, birinci dönem sanatçılarına göre çok daha azdır. Bu ifade yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Abdülhak Hamit Tarhan'ın tiyatro eserlerinin sahnelenmekten çok okunmak üzere yazıldığı bilgisi doğru ve belirleyici bir özelliktir.
Cevap B seçeneğidir.
