Bu soruda, bir bebeğin yüksek sese verdiği doğal tepkiyi inceliyoruz. Psikolojideki temel kavramlardan biri olan klasik koşullanma prensiplerini kullanarak bu durumu açıklayalım.
Şimdi adım adım çözümlemeye başlayalım:
- Olayı Anlayalım: Bir bebek yüksek ses duyduğunda irkiliyor ve ağlıyor. Bu tepki, bebeğin herhangi bir öğrenme süreci geçirmeden, doğuştan gelen bir refleks veya içgüdüsel bir tepki olarak ortaya çıkıyor. Bebekler, yüksek seslere karşı doğal bir hassasiyete sahiptir.
- Koşulsuz Uyarıcı (Unconditioned Stimulus - US): Doğal olarak, yani herhangi bir öğrenme olmadan, belirli bir tepkiyi (koşulsuz tepki) ortaya çıkaran uyarıcıdır. Örneğin, yemek kokusu bir köpekte salya akıtmayı doğal olarak tetikler. Sorudaki yüksek ses de, bebekte doğal olarak irkilme ve ağlamayı tetikleyen bir uyarıcıdır. Bebek bu sesten korkmayı öğrenmemiştir, bu onun doğal bir tepkisidir.
- Koşulsuz Tepki (Unconditioned Response - UR): Koşulsuz uyarıcıya karşı doğal olarak verilen, öğrenilmemiş tepkidir. Yüksek sese karşı bebeğin irkilmesi ve ağlaması, onun koşulsuz tepkisidir.
- Nötr Uyarıcı (Neutral Stimulus - NS): Başlangıçta herhangi bir özel tepkiyi tetiklemeyen uyarıcıdır. Örneğin, bir zil sesi başlangıçta bir köpekte salya akıtmaz. Yüksek ses, bebekte belirgin bir tepki yarattığı için nötr değildir.
- Koşullu Uyarıcı (Conditioned Stimulus - CS): Nötr bir uyarıcının koşulsuz uyarıcı ile tekrar tekrar eşleştirilmesi sonucunda, koşulsuz tepkiye benzer bir tepkiyi (koşullu tepki) tek başına tetiklemeyi öğrenen uyarıcıdır. Yüksek ses, kendiliğinden bir tepki yarattığı için koşullu uyarıcı değildir; bu durumda öğrenilmiş bir durum söz konusu değildir.
- Koşullu Tepki (Conditioned Response - CR): Koşullu uyarıcıya karşı öğrenilmiş tepkidir. Bebeğin yüksek sese verdiği tepki öğrenilmiş değil, doğaldır.
- Durumu Değerlendirelim: Bebeğin yüksek sese irkilmesi ve ağlaması, doğuştan gelen, öğrenilmemiş bir reflekstir. Yüksek ses, bu doğal tepkiyi otomatik olarak tetikleyen bir uyarıcıdır. Bu tanım, "Koşulsuz Uyarıcı" tanımına tam olarak uymaktadır.
Bu nedenle, yüksek ses, bebeğin doğal ve öğrenilmemiş bir tepkisini tetiklediği için koşulsuz uyarıcı olarak değerlendirilir.
Cevap B seçeneğidir.
