Sevgili öğrenciler, bu soru, Lozan Barış Antlaşması'nın sonuçları ve Türkiye Cumhuriyeti'nin dış politikasındaki önemli gelişmeler hakkında bilgi sahibi olmanızı gerektiriyor. Şimdi adım adım seçenekleri inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Kapitülasyonlar: Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını kısıtlayan ayrıcalıklardı. Lozan Barış Antlaşması'nda bu konu uzun tartışmalar sonucunda kesin olarak kaldırıldı. Yani, Lozan'da çözüme kavuşturulan bir sorundu.
- C) Musul sorunu: Musul sorunu, Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan önemli bir konuydu. İngiltere ile Türkiye arasında ikili görüşmelere bırakıldı, ancak bu görüşmelerden de sonuç alınamayınca Milletler Cemiyeti'ne taşındı. Milletler Cemiyeti'nin kararıyla Musul, Irak'a bırakıldı. Bu sorun Lozan'da çözülememiş, daha sonra çözülmüştür; ancak soru "tek sorun" ifadesini kullanıyor ve Boğazlar sorunu Türkiye'nin lehine çözülen bir sorundur.
- D) Osmanlı borçları: Osmanlı Devleti'nden kalan borçlar (Düyun-u Umumiye), Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturuldu. Borçların yeni kurulan devletler arasında nasıl paylaştırılacağı ve Türkiye'nin ödeme planı belirlendi. Bu da Lozan'da çözülen bir konuydu.
- B) Boğazların statüsü: Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar konusu ele alındı ancak Türkiye'nin tam egemenliğini sağlayacak bir çözüm bulunamadı. Boğazlar, uluslararası bir komisyonun denetimine bırakıldı ve her iki yakası askerden arındırıldı. Bu durum, Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtlıyordu. Ancak 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerindeki tam egemenlik Türkiye'ye geri verildi, uluslararası komisyon kaldırıldı ve Türkiye'ye Boğazları silahlandırma hakkı tanındı. Böylece, Lozan'da tam olarak çözülemeyen bu sorun, daha sonra Türkiye'nin lehine olacak şekilde kesin olarak çözüldü. Bu nedenle, sorunun cevabı Boğazların statüsü sorunudur.
Gördüğünüz gibi, Lozan'da çözülemeyen ancak daha sonra Türkiye'nin diplomatik başarılarıyla kesin çözüme kavuşan tek sorun Boğazların statüsü sorunudur.
Cevap B seçeneğidir.
